روانشناسی رنگ

روانشناسی رنگها


رنگ زرد :

 

این رنگ برخلاف نظر عامه از لحاظ تربیتی و استفاده در مکانهای آموزشی حائز اهمیت فوق العاده ای است. رنگ زرد حالت گرم کننده گی دارد و روشن ترین رنگ در میان کلیه ته رنگهاست و زمانی که با خاکستری ، سیاه و بنفش مخلوط شود تمام خصوصیاتش را از دست می دهد.

زرد تراکمی از سفیدی و رنگ خوشحالی و شادابی ، نشاط و آرامش است. رنگ زرد سمبل آخرت ، شگفتی ، و نور خورشید ( نور حیات و هستی ) است و به گرمای خورشید، عروج انبیاء و شادمانی می ماند . محتوای عاطفی آن امیدواری و آزادی است، برخلاف نظر عامیانه که این رنگ را عامل تنفر می دانستند.

حس درک رنگ زرد تند و تیز است. نشان روشنی ، هوشمندی و روشنفکری است ؛ بنابر این حالت تحریک کنند در ذهن دارد و باعث توجه و تقویت فکر در انسانها می شود. با فهم و دانایی ارتباط دارد و نشانگر دانش و معرفت و صعود به سوی آسمانهاست. صاحبنظران روانشناسی رنگها معتقدند، اگر زرد به مقداری آبی داشته باشد « مایل به سبز » آن قسمت از مغز را که حالت جهش فکری دارد تحریک کرده، افزایش میزان حضور ذهن در افراد را سبب می شود و عامل تقویت حافظه است.  این رنگ در بین مردم اهمیت خیلی کمی دارد ، زیرا در ایران نشانه یاس ، ناامیدی و تنفر است و مخالف زندگی . شاید این امر بدان دلیل باشد که در گذشته بهداشت و طب چندان پیشرفت نداشت و مرض یرقان در ایران نیز غوغا می کرد و موجب مرگ و میر    می شد و چون این مرض به زردی شهرت یافته بود، عامل تنفر مردم از رنگ زرد شد.

در چین تمدن مسیحی ، رنگ زرد نماد تقدس و فرزانگی است، تا جایی که در رنگ آمیزی کلیساها از آن استفاده می کنند و یا در تابلوهایی که جنبه مذهبی دارد ، به کرات دیده شده که اطراف شخصیتهای مذهبی هاله ای از نور زرد به کار رفته است. رنگ زرد با تاثیر بر اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک موجب آرامش عصبی می شود، به طوری که بچه های عصبی را می توان در اتاقهایی با رنگ آمیزی و پرده های زرد و لیمویی تسکین داده . بیانگر کار و تلاش و روزهای آفتابی است.

در قرآن کریم نیز در سوره بقره ، آیه 69 آمده است:‌ . . . صَفْرآءُ فاقِعْ لَوْنُها تَسُرُّ النّاظرینَ .

امام محّمد باقر (ع) به پوشیدن کفش زرد با توجه به اثرات آن فوق العاده سفارش فرموده اند . البته رنگ زرد در هضم غذا نیز مانند موسیقی عمل می کند و موجب سهولت عمل هضم و گوارش غذاست. نشانگر قدرت و شکوه و سمبل عقل و علم بوده، قدرتی ملایم کننده دارد . محرک قوای دماغی است و در معالجه امراض کبدی و سوء هاضمه فوق العاده موثر است. برای پژوهشگران و دانشجویان خوبست که اطاق و اثاثیه شان بیشتر به رنگ زرد باشد تا قوای ذهنی بهتر به کار افتد؛ و سرانجام رنگ زرد روی زمینه قرمز پر سرو صدا، بشاش و پر زرق و برق است و روی زمینه سیاه نشانگر توان ، نیرو و خودنمایی است .

 

رنگ قرمز :

 

دومین رنگ اصلی ، قرمز است. این رنگ دارای کشش و قدرت زیادی است و به شدت می درخشد . تاریکی و روشنی در آن راه ندارد. رنگی مثبت ، متجاوز و مهیج است. فشار خون را بالا برده، تنفس را کاهش می دهد . کشش عضلات را بیشتر کرده ، قدرت تحریک کنندگی شدیدی دارد؛ بنابراین برای افراد عصبی فوق العاده مضر است . هنگام تغذیه فوق العاده اشتهاآور است. می گویند اگر کودکان شما غذا نمی خورند یا چنان تمایلی به غذا نشان نمی دهند، از ظروفی به رنگ قرمز برای تحریک اشتهای آنها مدد بگیرید مزه رنگ قرمز تند و شیرین است و نگاه طولانی به این رنگ عصبانیت را افزایش می دهد و در کودکان گریه را شدید می کند. بسیار انعطاف پذیر بوده، به حالات مختلف در می آید و به راحتی با دو رنگ اصلی زرد و آبی قابل ترکیب است. برای زمان کوتاهی جاذب و خوشایند است و پس از مدتی آزار و اذیت روانی به وجود می آورد و فرد را به رنگ آبی متمایل می کند.

سمبلی از خون و عشق است ؛ در جایی که عشق، محبت ، صفا و گل و گیاه و زیبایی باشد، نشانگر اوج عشق و در جایی که جنگ ، پستی و شیطان صفتی حاکمیت داشته باشد ، اوج غضب ، شهامت و خطر را می رساند نماد آتش و جاودانگی ، عقل و خوی تیز و آتشین و حیات هستی بوده، عامل موثر در سازندگی است. رویش گیاهان را بالا می برد و بیانگر شور و شوق و هیجان است. دارای وزنی سنگین ، صدایی بلند و زاویه دار می باشد . رنگ قرمز عامل فوق العاده موثری در کشاورزی و دامداری است، زیرا عمل بلع را افزایش داده ، شیر گاوها را زیاد می کند . نشانگر فعالیت و تحریک موفقیت و پیروزی است و محتوای عاطفی آن تمایل اشتیاق و عشق است ؛ بسیار گرم و حرارت و خیره کننده است،  تابشی پرشور از عشق روحانی است. نشانی تثبیت شده از مبارزه ، انقلاب ، تهور و شورش بوده ، بنا به قولی همرنگ ستاره مریخ است. رنگ قرمز در درمان اسهال و استفراغ و تنگی نفس فوق العاده موثر است و برای افراد الکلی و دارای فشار خون بالا و عصبی مضر بوده ، حتی ممکن است فرد را به خودکشی وادارد. سردرد و گریه را نیز تشدید می کند. « واگنر» موسیقیدان بزرگ ، آثار کلاسیک خود را زیر سقفهای قرمز اجرا می کرد ، زیرا این رنگ بیشترین تاثیر را در خون موسیقیدان دارد و در شنونده نیز اثری عکس رنگ زرد را ایجاد می کند .

 

رنگ آبی :

 

رنگی است صاف و روشن ، همواره بی تحرک و ناشکیبا و در عین حال فعال ، بردبار و صبور که بوری و سردی را می رساند . رنگی شیرین ، ساکت ، امیدوار کننده و مقدس که دارای جایگاهی رفیع و نشانگر آسمان بلند و آبی است . می گویند این رنگ دارای طبعی زنانه و لطیف است. رنگ آبی احترام و تقدس خاصی دارد . گنبدهای مساجد و مناره های آبی که به مانند پلی بین آسمان و زمین محسوب می شوند ، نشانگر همین موضوع است. آبی مسکن اعصاب برای بیماران تبدار و مفید برای افراد کم خواب، عصبی و وسواسی است. آرامش دورنی به ضمیر باطن می آورد ، آرامبخش نبض و تنفس و مفید برای فشار خونهای بالاست. در مداوای صَفرا مفید و برای افسردگی و کم خونی مضر است. رنگ آبی ترشح غدد لنفاوی را افزایش داده ، تهوع و سرگیجه را زیاد می کند. دارای وزنی سبک ، زمانی کوتاه و مسافتی دور است. صدایی مانند نی دارد و شکلی مانند دایره . دارای عمق و کمال فراوانی است. مطلوب افراد چاق است. تا اعماق وجود نفوذ می کند و دارای جنبه های مختلف روحی است. نشانگر اعتماد ، ایمان ، عشق ، خونسردی ، خلوص ، قدرت ، تحمل و مقاومت ، وفاداری و فکری برتر و مافوق طبیعی است و از فراموشی می کاهد . برای کنترل اعصاب فوق العاده مفید است.

 

 

رنگ نارنجی :

 

از ترکیب دو رنگ قرمز و زرد ، رنگ حد واسط نارنجی به وجود می آید و از آنجا که هر دو گرمند ، نارنجی دارای جذابیّت و هیجان زیاد است. در گوارش غذا فوق العاده موثر و مفید است و در عین مهیج بودن ، آرامبخش و مسکن می باشد . نبض بر اثر این رنگ تندتر می زند ، ولی بر فشار خون موثر نیست. وجود این رنگ در محیط به صورت غالب ، موجب تحریک چشم ، مغز و اشتهاست. اثر هضم را خوب و مناسب کرده ، بهبود و خوشحالی در فرد ایجاد می کند . رنگی است که پیامبر (ص) بر آن تاکید فرموده اند ، زیرا که بیانگر آمادگی و فعالیت است. نمایشگر تداخل نور و ماده است. حداکثر گرمی و حرارت را داراست و روشن ترین رنگ در دایره رنگی است. منظره صبحگاه ، طلوع خورشید و تابندگی درونی و باطنی را دارد و دارای نیروی آتشین و بلند ، در عین حال پاک و آسمانی است. درخشندگی را افزایش می دهد، زیرا پرانرژی ، تابان و فعال است، البته با سفید اثر خود را از دست می دهد.

روحدار و جذاب است و محبت و خشم را با هم دارد. بیانگر زیبایی طبیعی « طلوع و غروب ، شفق ، خزان و پائیز است.

 

 

رنگ بنفش :

 

از ترکیب دو رنگ قرمز و آبی حاصل شده و رنگ سرد و کناره گیری است. کنایه از غم و خون ، تسلیم و بی خبری ، ظلم ، بی اختیاری ، دشواری ، مرموز بودن و برانگیزاننده احساسات است. ترکیبی از تسکین دهی و هیجان دارد، ولی در حالت کلی تعیین هویت و شخصیت می کند. می تواند به معنای هم ذات پنداری و صمیمیت و ترکیبی از تمایلات جنسی و حتی به معنای کشف و شهود باشد. به دلیل خاصیت دو طرفه قرمز و آبی خواب آور است و در افراد کم خواب درجات خواب را بالاتر می برد. گاهی تهدید کننده، گاه تشویق کننده ، و گاه امید بخش است. به طور کلی رنگی مسحور کننده و افسونگراست. دارای اشعه الکترو شیمیایی بسیار قوی است؛ به همین جهت روی قلب و ریه و رگهای خونی موثر است و مقاومت نسوج بدن و فعالیت جنسی زنان را زیاد      می کند. رنگی است پیر، به همین دلیل بچه هایی که علاقه مند به پدربزرگ و مادربزرگ هستند، به این رنگ تمایل بیشتر دارند. « گوته » می گویند: رنگ بنفش   اشاره ای است به ترس زیاد ، آخرت و انتهای جهان . هرچه تیره تر باشد نهانگاه فاجعه و مصیبت و زمانی که روشنتر باشد نشانه تقدس و افسونگری و سمبل هرج و مرج است. نشانگر ستایش ، عظمت و مرگ و القاء کننده تنهایی و عشق یزدانی و کاودانی است. ضد آن رنگ زرد می باشد. میکرب کش است و برای افراد مالیخولیایی ، افسرده و سوداوی مزاج مُضر است، زیرا حالشان را وخیمتر می کند.

 

رنگ سبز :

 

ترکیبی از دو رنگ اصلی آبی و زرد است. رنگ سبز بیانگر جوانی ، ایمان ، عشق ، عقیده دینی ، توکل ، فناناپذیری ، ابدیت ، فعالیت ، لطافت ، تقدس ، معنویات ، غرور ، تسلط و برتری است. نشانگر طراوت و تازگی ، اعتقاد به محشر و قیامت و رستاخیزی ، تحرک و انرژی ، آرامش و روشنی ، رضا و امیدواری ، بهار و دانش ، خوشحالی و لذّت است و رافع خستگی و نشاط آور می باشد. باخاکستری رو به نیستی می رود. وَهْم آور و  مالیخولیایی است و در کنار نارنجی شدیدترین اثر خود را داراست. رنگ نوجوانی و شروع و بیانگر سبزی و اعمال حیاتی در گیاهان است که معمول عمل فتوسنتز می باشد.

وقتی زمین را روشنی فرا می گیرد و ذرات آب و هوا در فضا معلق می شوند، زمانیکه عمل لقاح گیاهان و گردافشانی آغاز میشود، رنگ سبز پدید می آید . رنگی برجسته و نمایان در میان تمام رنگها ، که جهان آفرینش در یک سفره سبز رنگ گسترده شده است. آنچنانکه در کتاب آسمانی ما قرآن آمده است:

سوره کهف ، آیه 3                       وَیَلبَسُونَ نِیاباً خُضْراً . . .

سوره دهر ، آیه 21              عالِیَهُمْ نِیابُ سُنْدُسٍ خُضْر“ . . .

سوره الرّحمن ، آیه 76          مُتَّکِئینَ عَلی رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَ عَبْقَرِمّیٍ حِسانٍ . . .

رنگ سبز برای بیماران عصبی و روانی مفید است. بالابرنده قدرت، عقل، صبر، اطمینان و مقاومت است . حتی در پزشکی نیز استفاده شایان توجهی دارد (رنگ لباس جراحان) و در جراحی موثر است. موجب توانایی نظم و جهت دادن جنگها شده ، قدرت جنگی و جنگجویی را بالا می برد. در محیط پیرامون خود اثر خاصی دارد، به طوری است که در نمونه ها ، در ستون مربوط به رشد و ترقی از سبز استفاده می کنند . تقویت کننده روحیه غرور و اعتماد به نفس و مبین فشار و کنشی است که هیجانات آن هنوز بروز نیافته ، یعنی اخفا کننده است. بیانگر ایده الها، آمال و آرزوهای جوانان و تحرک و بی باکی فراوان است در لندن افرادی که بنا به دلایلی قصد خودکشی داشتند ، از بالای پل سیاه خود را به داخل رودخانه خاکستر که به آرامی در جریان بود می انداختند و آسمان ابری نیز کمک بیشتری به این امر می کرد. پس از مدتی رنگ پل را به سبز تغییر دادند و این موضوع به نسبت قابل توجهی موجب کاهش خودکشی از روی این پل شد.

 

 رنگ خاکستری :

 

 

خاکستری نه دارای رنگ است نه تیره است و نه روشن بلکه کاملاً آزاد از هر محرک یا گرایش روانی است خنثی است نه ذهنی است نه عینی نه درونی است و نه برونی نه اضطراب آفرین است و نه آرام بخش ، خاکستری فاقد حیطه و قلمرو بوده و فقط یک مرز است مرزی مانند سرزمین هیچ کس خاکستری همچون دیوار برلن و پرده آهنین است که در هر سوی آن یک برداشت و دیدگاه متفاوت وجود دارد.

 

 

رنگ قهوه ای :

 

رنگ قهوه ای خصلت شور زندگی بی ارادی رنگ قرمز از طریق این زمینه تیره شده کاهش یافته و سردتر شده و ملایم تر می گردد به گفته نقاشان درهم شکسته می شود. لذا رنگ انگیزه خلّاق وسیعی که نیروی فعال رنگ قرمز است از دست می دهد شور زندگی فاقد قدرت تاثیر فعال بوده و به گونه ای انفعالی پذیرنده و حسی است لذا رنگ قهواه ای نشانگر احساس به صورت کاربرد آن در حواس جسمانی است . حالت حسی دارد که مستقیماً به جسم مادی مرتبط می شود و وضعیت آن در ردیف رنگ حکایت از شرایط حسی بدن دارد.

 

 

رنگ سیاه :

 

تیره ترین رنگ است و در واقع خود را نفی می کند نمایانگر مرز مطلقی است که در فراسوی آن زندگی متوقف می گردد و لذا بیانگر فکر پوچی و نابودی است سیاه به معنی «نَه» بوده و نقطه مقابل «بله » سفید است . سفید به صفحه خالی می ماند که داستان را باید روی آن نوشت ولی سیاه نقطه پایانی است که در فراسوی آن هیچ چیز وجود ندارد نشانگر ترک علاقه ، تسلیم یا انصراف نهایی بوده و از تاثیر قوی بر هر رنگ که در همان گروه قرار گرفته باشد برخوردار است و خصلت آن رنگ را مورد تاکید و اهمیّت قرار می دهد.

 

 

خلاصه ای از آنچه گذشت :

 

آبی : نیاز به آرامش کامل - خشنودی خاطر - علاقه زیاد به دوستان و نزدیکان

بنفش : روحیه شاعرانه - رومانتیک - دوستدار هنر و زیبایی - متکی بودن بر دیگران

خاکستری : گوشه گیری عدم فعالیّت بی تفاوتی

زرد : پیشرفت - بلامانع - امید به حل مشکلات زندگی

سبز : پشتکار و استقامت قدرت - اراده - غرور و بلند پروازی

سیاه : بی علاقه گی به زندگی نفی هر چیز بدبینی ناباوری و لجاجت

قرمز : داشتن آرزوی بسیار شور و شوق زندگی تحول و قدرت اراده

قهوه ای : نیاز شدید به آسایش جسمی و روحی فعال علاقه بسیار به خانواده

 پورشیخ

منابع و مواخذ

1-  کتاب رنگ نوشته اتین عربعلی شروه

2-   اثر رنگ نوشته اتین حلیمی انتشارات ارشاد اسلامی

3-   روان شناسی رنگها نوشته ماکس لوچر ترجمه ویدا ابی زاده 1370

4-  روان شناسی کودک دکتر هادی بهرامی انتشارات ابوریحان بیرونی

5-   سیمای حضرت محمد مرحوم حاج شیخ عباس قمی

6-  مردم شناسی و روان شناسی هنری دکتر جابر عناصری انتشارات اسپرک

7-   پایان نامه لیسانس خانم زهرا نازی دانشگاه تبریز

8-   برنامه های آموزش هنر برای معلمان هادی هزاوه ای

9-   آموزش هنر مینو واثقی انتشارات متون درسی

10-         مجله روز هفتم مینا غروریان ( اگر رنگی نبود ص 15 22 فروردین 76 )

11-         مجله زن روز هوشیار تقوی ( دانش و بینش 30 آبان 71 )

12-         نشریه ماهانه آموزشی تربیتی پیوند آذر 1372

13-         اثر روان شناختی رنگها بر تصویر نوجونان از زندگی مینا غروریان

14-         کلیدهای تربیتی و تعلیمی دکتر رجبعلی مظلومی 15-         مقدمه ای بر آموزش هنر در دبستان اطلس باف

حمید عسکری

واسه اینه

 

آرشیو کد آهنگ

دانلود همین آهنگ