آموزش سوره حمد

 

طرح درس مفهومی

«آمـوزش سـوره حـمد»

 

طرح درس مفهومی آموزش سوره

موضوع: سوره حمد                    پایه : اول                                             مقطع: ابتدایی

صفحه: 54                                زمان لازم : 20 دقیقه                           مکان : کلاس درس

مدرس : مریم عالی زاده              تاریخ تدریس: هفته دوم بهمن ما         روس تدیس: فعال و گروهی

روش ارزشیابی : چک لیست رفتاری             تعداد فراگیران: 6 نفر

وسایل مورد نیاز : ضبط صوت و نوار 3 بار تکرار – نوحه آموزشی سوره حمد – چوب نشانگر – کتاب آموزشی

اهداف کلی: آموزش قرآن کریم.

اهداف جزئی: آموزش سوره حمد .

اهداف رفتاری:

1- حیطه اطلاعات کلاسی:    1- توانایی خواندن سوره حمد

                                       2- حفظ کردن سوره حمد

                                        3- آشنایی با معنا و مفهوم سوره حمد توضیح آن

2- حیطه ذهنی:       1- توانایی درک و فهم معنا و مفهوم سوره حمد

3- حیطه عاطفی و هیجان:   1- علاقه به شرکت در کارگروهی

                                        2- علاقه نشان دادن به زیبا خواندن قرآن

                                       3- رعایت سکوت و احترام هنگام شنیدن تلاوت قرآن

4- احترام گذاشتن به هم گروهی های خود و احترام به نظر آنها

4- حیطه بدنی:   1- توانایی خواندن سوره حمد به صورت تکی

2- توانایی برقراری ارتباط با هم گروهی های خود و گفتگو با آنها

راهبرد شناختی : تحقیق و یافتن اسامی دیگر سوره حمد

گام سوم: لیست پیش دانسته ها

1- دانستن اینکه یکی از راههای صحبت و ارتباط با خدا نماز خواندن است

2- یکی از سوره هایی که در نماز خوانده می شود سوره حمد می باشد

3- اگر به مسجد رفته باشند تجربه خود را بیان کنند . ( در رابطه با چیزهایی که هنگام نماز شنیده اند )

4- دیدن نماز جماعت از شبکه های تلویزیونی

گام چهارم : رفتار ورودی ( بر قراری ارتباط ، حضور و غیاب ، گروه بندی)

پس از ورود معلم با پای راست به کلاس دنش آموزان ایستاده و پیام قرآنی هفته را که در گوشه سمت راست و بالای تخته نصب شده و « یا بنی اتم الصواه است را می خوانند سپس معلم با گفتن بسم الله الرحمن الرحیم و همزمان نوشتن آن در بالای تخته از قبل تمیز شده با دانش آموزان دوستانه و صمیمی سلام و احوال پرسی می کند :

معلم : دخترای گلم : سلام علیکم

دانش آموزان : سلام

معلم : حالتون خوبه؟ بله

معلم : خدا رو شکر که همگی خوب و سرحال هستید

سپس معلم یاد اوری می کند که ما قرار گذاشته بودیم که همیشه وضو داشته باشیم به خصوص در هنگام تلاوت قرآن و رنگ قرآن و با خواندن اسامی کوچک دانش آموزان حضور غیاب می کند ؟ فاطمه جون: حاضر    مینا خانم: حاضر   نرگس خانم : حاضر.....

بعد از حضور و غیاب از دانش آموزان می خواهد که تصویر مسجد را که جلسه پیش  قرار بود رنگ بزند روی میز قرار دهند تا ببیند و چند تا از آنها به انتخاب بچه ها که خیلی خوب رنگ زده شده انتخاب و به دیوار کلاس می زند .

بعد معلم از دانش آموزان سوالاتی را برای یاد آوری درس قبل و نماز خواندن می پرسد و همچنین از در مسجد نماز خواندن و مطالبی که در جلسه قبل بیان شده می پرسد . از چند نفر هم می خواهد تا از روی کتاب سوره شماره 14 در صفحه 53 به صورت بخش بخش بخوانند و در صورتی که دانش آموزان مشکل داشتند – رفع اشکال می کنیم (آموزش ترمیمی)

گروه بندی: سپس گروه بندی می کند به این صورت که از هر دانش آموزان می خواهد تا اشکالات از توی کیسه مات بردارد و سپس از آنها می خواهد که کسانی که رنگ پوست شکلاتشان مثل هم است کنام هم بنشیند و گروههای 2 نفره تشکیل دهند. البته معلم این را در نظر دارد که دو نفری که در کنار هم هستند در یک سطح علمی نباشند و یکی قوی و یکی ضعیف باشد . بعد به انتخاب دانش آموزان برای گروه ها اسم انتخاب می کند و صندلی آنها را طوری می چیند که روبروی هم قرار گیرند . و جدولی را هم در کنار تخته برای ثبت امتیاز آنها می کشیم .

ایجاد انگیزه : گام اول کنترل پیش دانسته ها

بچه ها کی یادشه که جلسه قبل گفتیم از چه راهی از خدا تشکر کنیم بر خاطر نعمتهایی که به ما داده؟

بچه ها اشاره به نماز خواندن و قرآن خواندن می کنند .

بچه ها دیدید وقتی آدم کسی رو دوست داره . همش خواد پیش او بشینه و با او حرف بزنه دخترای گلم خدای مهربون هم رو خیلی دوست داره و ما هم خدا مهربون رو خیلی دوست داریم . خدای مهربون ما دوست داره ، با هاش حرف بزنیم . گفتیم چه جوری می تونیم خدا حرف بزنیم ؟ پاسخ می دن نماز بخونیم – قرآن بخونیم – دعا  بخونیم .

آفرین دخترای عزیزم حالا کی می دونه ما توی نماز چه سوره هایی می خونیم ؟

پاسخ می دهند : سوره حمد و توحید     آفرین نازنینای من

بچه ها سوره توحید رو قبلاً خوب یاد گرفتیم . امروز می خوایم سوره حمد رو با هم یادبگیریم گلهای من سوره توحید هم مثل سوره حمد اسم های دیگری داره – بیش تر از 20 اسم داره که جلسه پیش یکیشو گفتیم . گفتیم از بابا و مامانا بپرسید چرا به سوره حمد میگن شفا ، پرسیدید؟

خواب حالا کی میتونه بگه ؟(5 دقیقه زمان می دهیم که با هم تو گروه گفتگو کنند)

بچه ها ی گلم یکی از اسم های سوره حمد ، شفا است.کی می دونه شفا یعنی چه؟

دانش آموزان = شفا یعنی درمان شدن – خوب شدن – بهتر شدن

آفرین عزیزای دلم یکی از خواص این سوره اینه که ما هر وقت پیش بیماری بریم و این سوره رو بخونیم ان شاء الله حالش بهتر می شه.

بچه ها پس خیلی دقت کنیم تا خوب یاد بگیریم – خیلی زیبا و درست با خدا حرف بزنیم و هم هر وقت از کنار بیمارستان هم رد می شیم این سوره رو بخونیم تا بیماران حالشون بهتر بشه اگر خدا بخواد .

گام دوم(ارائه محرک ذهنی)

همین طور که لوحه سوره حمد رو وسط تخته نصب می کنیم در رابطه با معنا و مفهوم سوره حمد با آنها صحبت می کنیم و می گیم که بچه سوره حمد به معنی ستایش کردن و ضمناً می گیم که بچه ها اولین دعای قرآنی هم در این سوره آمده و ما در این سوره هم خدا رو حمد و سپاس می گیم و هم از او کمک می خوایم تا ما رو به راه درست راهنمایی کنه :

گام سوم ( بیان انتظارات)

همین طور که ضبط و نوار سه بار تکرار را اماده روشن کردن می کنیم از آنها می خواهیم که طبق دستورات نوار هنگام پخش قرائت سوره حمد ابتدا خوب گوش بدهند ، بار سوم با نوار زمزمه کنند و بار سوم همراه نوار با صدای بلند طوری که صدای نوار را بشنوند بخوانند و از گروه گروهها می خواهیم که بچه ها را در این زمینه هدایت کند .

گام چهارم ( تجارب یادگیری)

دانش آموزان در حالیکه معلم در سمت راست لوحه ایستاده و رو به دانش آموزان است با چوب نشانگر به طور صحیح به حرکات مکانی مطابق نوار اشاره می کند و دانش آموزان طبق دستور گوش دادن ، زمزمه کردن و با صدای بلند آیه 1 را می خوانند و هر گروه به کمک سرگروه نیز این آیه را تمرین کرده و می خوانند  و این کار برای مقامی آیه ها تکرار می شود .

گام پنجم( ارائه گزارش ) (بازخورد گیری)

 بعد از اتمام سوره در نوار و تمرین گروه ها و هدایت تمرین گروه ها توسط سرگروه هر گروه با هم بلند می شوند و هر آیه را بعد از پخش مجدد هر آیه توسط نوار می خوانند و این کار برای همه گروه ها انجام می شود و امتیاز آنها در جدول ثبت می گردد .

گام ششم( ارزش یابی تکوینی )

بعد از انجام مراحل بالا هر گروه با هم همه سوره را از اول تا آخر می خوانند ( همه گروه ها ) و در رابطه با معنا و مفهوم آن نیز گفته شده از آنها سوالاتی می شود مثلاً این که این سوره به چه معنی است ؟ و چه چیزهایی در این سوره به ما گفته شده است ؟

گام هفتم ( تکمیل چک لیست رفتاری)

با اجرای گام ششم و خواندن گروه ها  برای هر گروه چک لیست رفتاری را پر می کنیم:

نام گروه ها

خورشید

ماه

ستاره

حیطه اطلاعات کلامی :

1- توانایی خواندن سوره حمد

2- حفظ کردن سوره حمد

3- آشنایی با معنا و مفهوم سوه حمد و توضیح آن

 

 

 

حیطه ذهنی: 1- توانایی درک و فهم معنای سوره حمد

 

 

 

حیطه عاطفی و و هیجانی:

  1. علاقه به شرکت در کارگروهی
  2. علاقه نشان دادن به زیبا خواندن قرآن
  3. رعایت سکوت و احترام هنگان شنیدن قرآن
  4. اخترام گذاشت به هم گروهی ها و احترام به نظر آنها

 

 

 

حیطه بدنی : 1- توانایی خواندن سوره حمد به صورت تکی

2- توانایی ارتباط با هم گروهی های خود و گفتگو با آنها

3- توانایی نتیجه گیری کردن

 

 

 

حیطه راهبرد شناختی : تحقیق و یافتن اسامی دیگر سوره حمد

 

 

 

 

گام هشتم : رفع نقص و دوره مرور اهداف

اگر در ارزش یابی تکوینی قسمتی از سوره برای بچه ها در خواندن مشکل بود ، دوباره نوار سه بار تکرار را می گذاریم و یا با خواندن صحیح دانش آموزان قوی تر و تکرار آن مشکل را رفع می کنیم .

گام نهم: ارزش یابی پایانی و کنترل فرآیند یادگیری

در این گام از تک تک دانش آموزان خواسته می شود تا همه سوره را از اول تا آخر بخوانند و برای آنها در جدول امتیاز ثبت می کنیم و دقت داشته باشیم که همه گروه ها در یک اندازه مشارکت و فعالیت داشته باشند تا در نهایت امتیاز آنها مساوی باشد .

گام دهم : تثبیت یادگیری و تکلیف خلاقانه

از دانش آموزان خواسته می شود تا 4 تا اسم های دیگر سوره حمد رو به همراه معنی به کمک بزرگترها پیدا کنند و کسانی که تکلیف را انجام دادن با گرفتن کارت امتیاز به دفتر مراجعه کرده و از مدیر مدرسه جایزه دریافت می کنند .