سوره ی اِنشِراح

هدف کلی : آموزش قرآن دوم دبستان

هدف جزیی :

1.      آموزش سوره ی اِنشِراح

2.      آشنایی با روخوانی سوره ی اِنشِراح

اهداف رفتاری :

از دانش آموز انتظار می رود که در پایان این جلسه :

1.      بتواند سوره ی اِنشِراح را رو خوانی کند. ( مهارت )

2.      دانش آموز می فهمد که در کارهایش باید صبر و تحمل داشته باشد تا به نتیجه دلخواهش برسد. ( نگرش )

3.      تقویت علاقه در مشارکت و همکاری با دوستان در یادگیری قرآن ( نگرش )

4.      دانش آموز بداند در قرائت سوره ی اِنشِراح حروف توخالی خوانده نمی شوند و باید به حرکت فلش ها توجه کند.( دانش )

5.      نظر خود را درباره داستان پاداش صبر به طور خلاصه بیان کند.( مهارت )

6.       با قرائت ساده ی سوره ی اِنشِراح آشنا می شود. ( دانش )

 

وسایل مورد نیاز :

کتاب درسی، ماژیک، تخته، لوحه، ضبط صوت، نوار کاست سوره ی اِنشِراح، چند خوشه گندم، تکه ای نان.

روش تدریس : گروهی قصه گویی

چیدمان کلاس : گروههای 5 نفره و به شکل U

رفتار ورودی :

ورود به کلاس، برقراری ارتباط با دانش آموزان ( سلام و احوالپرسی )، حضور و غیاب، مشاهده ی تکالیف و بعد از نوشتن به نام خدا از بچه های بپرسیم : بچه های عزیز وضو گرفته اید؟و بعد از جواب دادن آنها می گوییم همیشه موقع خواندن قرآن باید وضو داشته باشیم اگر کسی وضو ندارد با خط کش آیات را نشان دهد و دانش آموزان را به گروههای 5 نفره تقسیم می کنیم طوری که افراد ضعیف و قوی هم گروه باشند. ( گروه سوسن، سرو، سنبل ).

ارزشیابی تشخیص :

معلم : درس جلسه قبلتون رو یاد گرفتید؟ چند نفر می توانند سوره ی کافرون را بخوانند؟ و بعد از خواندن سوره کافرون توسط یک یا دو دانش آموز، بین شما چند نفر سوره ی کافرون را حفظ کرده اند؟حالا همه با هم سوره ی کافرون را یکبار می خوانیم. چه کسی می تواند بگوید قرآن چگونه کتابی است؟

ایجاد انگیزه :

معلم با ظرفی که چند خوشه ی گندم در آن گذاشته است و تکه ای نان وارد کلاس می شود و آنها را روی میز خود می گذارد به این ترتیب توجه دانش آموزان را به خود جلب می کند و دانش آموزان از معلم سوالاتی می کنند که چرا خوشه ی گندم و نان به کلاس آورده؟ معلم : اگر درس امروز را گوش کنید می فهمید که چرا من خوشه ی گندم و نان به کلاس آورده ام.

ارائه درس :

گام اول :

و معلم در حالیکه لوحه ی سوره ی اِنشِراح را به تابلو می چسباند مفهوم و مضمون سوره ی اِنشِراح را با بیان داستان قرآنی « پاداش صبر » درباره ی حضرت محمد (ص )  بیان می کند که حضرت محمد (ص) مردم را به دین اسلام دعوت می کرد آنها به سخن پیامبر گوش ندادند و به طرف ایشان سنگ پرتاب کردند و دست و پای پیامبر را زخمی کردند پیامبر(ص) خسته و زخمی به باغی رسید وزیر درختی نشست تا استراحت کند صاحب باغ وقتی او را دید خیلی ناراحت شد و از کارگرش خواست سبدی انگور برای او ببرد کارگر سبد انگور را برای پیامبر آورد  و پیامبر از او تشکر کرد و خوشه ای انگور برداشت و قبل از خوردن آن « بِسمِ اللهّ الرَّحمنِ الرَّحیم » گفت کارگر با  شنیدن این کلمه تعجب کرد از پیامبر پرسید چه گفتی؟ پیامبر فرمود : نام خدا را بر زبان آوردم از کارگر پرسید اهل کجایی؟ او گفت : اهل نینوا پیامبر گفت : شهر یونُس من هم مانند حضرت یونُس پیامبر خدا هستم. از زندگی حضرت یونُس (ع) برای او تعریف کرد چشم های کارگر پر از اشک شد و گفت : من به شما و خدای شما ایمان آوردم پیامبر توانست با صبر و تحمّل سختی ها یک نفر دیگر را به دین اسلام هدایت کند. معلم چند خوشه گندم و تکه نان را به بچه ها  نشان می دهد و سوال می کند بچه ها این خوشه های گندم تا تبدیل به این نان شود چه سختی ها و زحماتی کشیده شده ؟

بچه ها در گروه خود شروع به مشورت می کنند معلم نظرات آنها را روی تخته می نویسد و جملات آنها را کامل می کند.

 

 

ارزشیابی تکوینی :

بچه ها آیا حضرت محمد (ص) زمانی که زخمی شده بود و به باغ پناه برده بود هدفش را از یاد برده بود؟ پاداش صبر و تحمل سختی های پیامبر در آن روز چه بود؟ و گروهها پس از مشورت نظرات خود را می گویند.

گام دوم :

معلم توضیح می دهد که همانطور که شما هم پاسخ دادید ما برای تبدیل خوشه ی گندم به نان باید زحمت بکشیم و صبر و تحمل داشته باشیم تا بتوانیم گندم را به آرد و آرد را به خمیر و خمیر را به نان تبدیل کنیم پیامبر (ص) هم با تحمل سختی ها و صبر خود توانست پاداش  کار خود را بگیرد و اسلام را در سراسر دنیا گسترش دهد و ما مسلمانان حاصل آن زحمات و سختی ها هستیم. امروز می خواهیم با هم خواندن سوره ی اِنشِراح را یاد بگیریم.

گام سوم :

قواعد درس

معلم به لوحه اشاره می کند و به کلمات تو خالی اشاره می کند که این حروف خوانده نمی شوند و با ماژیک روی تخته می نویسد بَصیرًا و توضیح  می دهد که صداهای آبی ( یا تو خالی )   ً    ٍ   ٌ   در آخر هر سطر خوانده نمی شوند و سپس چند کلمه روی تخته می نویسد و از دانش آموزان می خواهد همراه او آنها را بخوانند.

گام چهارم :

معلم از دانش آموزان می خواهد ضمن رعایت سکوت کتابهای خود را باز نکنند و از روی لوحه طبق دستور نوار صوت قرآن عمل کنند و معلم با خط کش ضمن خواندن دانش آموزان حرکات را نشان می دهد و پس از خواندن دسته جمعی دانش آموزان نوار را خاموش می کند و معلم از دانش آموزان می خواهد کتاب درسی خود را باز کرده و چند نفر از دانش آموزان قویتر کلاس سوره را کامل بخوانند و بقیه با مداد آیات را نشان دهند.

جمع بندی و رفع نقص :

دانش آموزان در گروههای مختلف ( گروههای سوسن، سرو، سنبل ) به نوبت هر کدام چند سطر از سوره ی اِنشِراح را می خوانند و بعد  دانش آموزان هر کدام یک آیه از سوره انشراح را می خوانند تا اشکالات آنها توسط خودشان رفع شود. و در نهایت در صورت فرصت معلم جملاتی درباره پاداش صبر بیان می کند و اینکه با صبر کردن می توان به نتیجه بهتری رسید.

ارزشیابی پایانی

از دانش آموزان انتظار می رود که در پایان این جلسه :

1.      بتوانند سوره ی اِنشِراح را بدون کمک دیگران از روی کتاب بخوانند.

2.      بدانند که حروف تو خالی خوانده نمی شوند.

3.      بدانند که در انجام دادن کارهایشان باید صبر و تحمل داشته باشند.

تکلیف پایانی

1.      سوره ی اِنشِراح را برای والدین خود بخوانند و به کمک آنها سوره را حفظ کنند.

2.      یکی از کارهایی که در آن صبر و تحمل کرده اند و به نتیجه ی خوب رسیده اند را بنویسند و به کلاس بیاورند.

با ذکر صلوات کلاس را به پایان می رسانیم.