مبانی رایانه ( سوم ریاضی)

باسمه تعالی

 طراحی آموزشی

فعالیت پیشنهادی برای ترم اول کتاب مبانی و کار بهمراه خلاصه روش تدریس

 درس مبانی رایانه

سال سوم  ریاضی

فعالیت پیشنهادی از: رضا پورشیخ

 1387

بسم الله الرحمن الرحیم

    در این مقاله سعی دارم تا با توجه به تجربه و مطالعات خود راه و فعالیت آموزشی را برای تدریس درس مبانی رایانه پیشنهاد دهم . این مهم از ابتدای ترم  در 3 مرحله برنامه ریزی انجام می گیرد

  الف-  قبل از شروع کلاس ها

1-  ابتدا اهداف کلی و جزیی درس را مشخص می کنم چه دانش و مهارتی را باید دانش آموز در این ترم یاد بگیرد و تا چه اندازه باید از او انتظار داشت .

2-  تغییر در نگرش دانش آموز در استفاده بهینه و مطلوب از رایانه و انجام فعالیت های گروهی را لیست می کنم.

3-   آمار کلاس و تعداد رایانه موجود در سایت را از مدیر مدرسه جویا میشوم.

4-   با توجه به تقویم سال تحصیلی تا اول دیماه تعداد ساعات فعال آموزشی را استخراج می کنم.

5-  خودم را اسیر فصل بندی و چیدن محتوای کتاب درسی نمی کنم با توجه به سطح سواد    دانش آموزان و ساعت آموزشی و امکانات موجود برنامه ریزی می کنم. از کتاب مبانی شروع می کنم و  تا آخر فصل سبز صفحه 76را برای اواسط ماه آبانماه تدریس می کنم .

6-   برای هر جلسه 15 دقیقه برای پرسش کلاسی در نظر گرفته می شود .

7-  برای درس های خاص مثل تبادل اطلاعات و یا کانال های ارتباطی و دروس نظری که فقط یکسری مفاهیم و اصطلاحات را منتقل می کنند ، روش تدریس با رویکرد یاددهی و یادگیری طراحی میکنم که من نقش سخنران و یا رادیو را در کلاس نداشته باشم ، با این روش های سعی می کنم تا دانش آموزان را به همکاری و تقبل انتقال و دریافت اطلاعات ترغیب کنم.

8-  ده تا 15 دقیقه آخر کلاس برای تبادل نظر ؛ رفع اشکال و اطلاع رسانی از تکنولو‍ژی جدید و میانبرها و ترفندهای رایانه و یا ..... در نظر گرفته می شود.

9-  برای اولین جلسه یکسری سوال بعنوان ارزشیابی ورودی طراحی می کنم تا با سطح سواد و اطلاعات دانش آموزانم آشنا شوم این سوالات می تواند کتبی یا شفاهی باشد.

10-اطلاعات بدست آمده از اولین روز آموزش برای گروه بندی لازم و ضروری است .

11-یک واحد سیستم ( کیس) را برای بردن به کلاس درس آماده می کنم. با اجازه مدیر از سایت و یا انبار مدرسه امانت گرفته میشود.

12-سوالات آزمون مستمر- میان ترم و پایانی ترم اول را مشخص می کنم.

    ب-  حین  تدریس

  اولین روز

در این چند دقیقه ای به معارفه و شرح برنامه خواهد گذشت و فعالیت های ذیل انجام میگیرد:

1- شناسایی کسانی که در خانه رایانه شخصی دارند و چند سال است

2-شناسایی کسانی که تا کنون برای ریانه خود ویندوز و یا بازی نصب نموده اند

3- شناسایی کسانی که تا کنون با رایانه خود مشکل داشته اند و تشریح چگونگی روبروی با آن

4- ارزشیابی ورودی بصورت غیر ملموس

5- شناسایی دانش آموزنی که با کلاس و یا با رایانه و یا با من مشکل دارند....

6- در مورد استفاده از رایانه و کارایی آن در جامعه و انجام امورات شخصی و اداری بکمک خودشان مطالبی را با روش تفحص گروهی و یا پرسش و پاسخ اراده میدهم. تاا ایجاد انگیزه کرده باشم.

7- گروه بندی کردن و انتخاب سر گروه سر گروه ها انتخابی و اعضاء با اختیار و طلب خود  با توجه به تعداد رایانه موجود در سایت و ذکر این موضوع که 5 نمره کل فرایند آموزشی بصورت گروهی داده خواهد شد... و هر سر گروه 2 نمره بیشتر از بقیه گروه خواهد گرفت چون در روش تدریس کارایی تیم و روش تدریس اعضای تیم بیشترین فعالیت بر عهده سر گروه خواهد بود...

8- هر گروه که زودتر به اهداف مورد نظر رسیدند میتوانند از اینترنت سایت استفاده کنند و یا با اجازه مدیر به کتابخانه یا سالن ورزش بروند.

9- دریافت لیست گروه ها ؛ نام گروه ؛ و نام اعضای آن و ثبت در دفتر نمره کلاسی و دفتر نمره شخصی بعنوان چک لیست ارزشیابی

در ادامه کلاس از دانش آموزان می پرسم :

من می خواهم برای خود یک دستگاه رایانه بخرم به نظر شما چه ویژگی هایی را باید مد نظر قرار دهم؟

این سوال و کمی هم توضیح به آن اضافه می کنم و کسانی را که در خانه رایانه دارند و یا به تازگی رایانه خریده اند بعنوان اعضای اصلی و بقیه را بعنوان تماشاچی و در حاشیه قرار داده در پنج گام با روش بارش مغزی درسم را با کمک خودشان بر روی تابلو کلاس خلاصه می کنم یک منشی نظرات را بدون دخل و تصرف بر روی تابلو می نویسد و درگام های بعد دو نفره و ردیفی و گروهی  بصورت مشاوره ای نظرات ÷خته تر را بر تابلو می نویسند تا به نتیجه دلخواه برسم. من فقط توجه می کنم از بحث دور نشویم و در راستای هدف حرکت کنیم. در نهایت تمام دانش آموزان با هم مطالب و مفاهیم اصلی درس را کشف خواهند نمود.

در  این روش احترام به نظرات دیگران؛ نقد نکردن نظرات ؛ تکمیل نظرات ؛ احترام به حقوق دیگران؛ رعایت نوبت ؛ جرات آموزی و ...... از اهمیت خاصی بر خوردار است

دومین جلسه

از روش نمایشی استفاده کرده و با قرار دادن کیس در میز وسط کلاس تمامی سیستم رایانه را قطعه به قطعه از داخل جعبه آن خارج کرده به گروه می دهم و خصوصیات سخت افزاری آنرا توضیح میدهم و هر قطعه را به گروهی داده و در گوشه ای از کلاس با هم فکری و کمک گرفتن از کتاب درسی تمامی جزئیات آنرا و کارایی آنرا بر روی ورقه ای می نویسند  .

بجزء قطعاتی که در دست دانش آموزان است بقیه قطعات باقیمانده را من توضیح می دهم

با هماهنگی سرگروه ها و به نوبت برای جلسه بعد گروه ها بایستی اطلاعات بیشتری را برای آن قطعه ای که در دست دارند از کتابه شرکت های خدمات رایانه ای و یا اینترنت استخراج کرده به کلاس ارائه گزارش دهند ...

تا 3 جلسه آینده بدون اینکه اصلا از کتاب استفاده کنیم بهمین صورت تمامی سخت افزار های واحد سیستم را با شرح کار آن توضیح می دهم و با کمک دانش آموزان با روش یاددهی و یادگیری و با کمک ارزشیابی سایر گروه ها کلاسداری می کنم  .

 

جلسات بعد

کیس و یا همان جعبه واحد سیستمی  را که جلسه های قبل باز کرده بودیم و در هر جلسه با خود به کلاس درس می بردیم و قطعه ی تدریس شده را بر سر جای خود می گذاشتیم کم کم تکمیل کرده و قطعات آنرا سر جای خود قرار داده و درب آنرا می بندیم و در این هنگام توضیحات خود را درخصوص سخت افزار های ورودی و خروجی قابل نصب به رایانه کامل می کنم .

مطالعه مطالب کتاب و در آوردن سوالات متن بر عهده هر گروه می باشد ولی هر گروه بخاطر دارد که جلسه آینده 15 دقیقه بصورت انفرادی ارزشیابی تشخیصی صورت خواهد گرفت .

فعالیت های آموزشی مطابق با رویکرد یاددهی و یادگیری  بروس جویس گاهی در مهر ماه وقت گیر  و غیر ملموس است برای  دانش آموزان ولی با جا افتادن روش کار این افت اولیه نه تنها بر طرف میشود  بلکه بسیار آسان بوده و خواهد افتاد مشکل ها بطور مثال:

یک گروه میتواند برای تکمیل نمره گروهی خود درس جلسه قبل را بصورت جمع بندی گزارش و یا کنفرانس دهد  و یا از سایر گروه های ارزشیابی نماید و ورقه های آنان را تصیح و لیست نمره را به من ارائه دهد.

یگ گروه میتواند قبل از شروع درس مطالب درس جدید را کنفرانس دهد و یا طراحی آموزشی نماید و گاهی با هماهنگی من می توانند با روش ایفای نقش درس سخت افزارهای واحد سیستم را بعنوان خریدار و فروشنده در کلاس بازی کنند و مطالب کلیدی و جدید را بین خود رد و بدل کرده و تشریح نمایند.

در جاهایی که بحث گروهی در مطالب درسی کارگشاست با روش تفحص گروهی و یا کارایی تیم و یا کشف مفاهیم استفاده می کنم ؛ آن هم با چند سوال و یا مثال بیشتر شروع می شود مانند دروسی مثل پردازش و مفهوم داده و انواع رایانه و کاربرد رایانه در زندگی و .... خودم به عنوانرهبر بحث؛ بصورت حاشیه در کلاس هنگام ارائه درس کار مدیریتی و نظارتی را برعهده می گیرم.

با استفاده از چارت آموزشی و یا فیلم و سوالات مبهم و ترغیب کننده سعی میکنم تا کل کلاس را برای دانستن مطالب فراوان علم رایانه تحریک نمایم وبا استفاده از رسانه ها با روش نمایشی و یا تعاملی، این تشنگی را با مثال های خارج از کتاب و ارائه مطالب جدید از مجله رایانه بیشتر و بیشتر می کنم .

اصطلاحات و نکات مهم هر جلسه درسی را تا جلسه بعد با کمک روش دریافت مفاهیم بر روی ورقه ای بزرگ نوشته و بر دیوار کلاس نصب می کنم. به این ترتیب سعی میکنم مطالب کلیدی و کلید واژه ها تا یکهفته در مقابل دیدگاه دانش آموزان باشد.

برای دروسی که دانش آموزان اطلاعات کافی  دارند و یا از رسانه ها و یا تجارب شخصی خود مفاهیمی را در ذهن خود کسب نموده اند با روش مکاشفه علمی در چارچوب دریافت مفاهیم  و با تبادل این اطلاعات در بحث گروهی و جمع آوری گزارش هر گروه در کلاس درس؛ این قبیل دروس مورد تدریس قرار میگیرد:

دروسی مانند: راه های انتقال اطلاعات ؛ حافظه های جانبی و پردازش؛انواع داده و اطلاعات  و....

این روش تا آخر آبان ماه با تدریس 76 صفحه از کتاب مبانی رایانه و یک بخش از کتاب کار می گذرد .

    ج- اولین جلسه سایت

  1- قبل از ورود به سایت، از ابتدای آذر ماه فعالیت های زیر را قبل از ورود به سایت انجام  میدهم:

-تشریح فعالیت هر گروه و انجام فعالیت ها و تمارین کتاب کار

- انتظار از سرگروه ها ، کنترل ، آموزش و تمرین سرفصل مطالب هر جلسه

- ارزشیابی پایانی بصورت انفرادی است و 5 نمره آن بصورت فعالیت گروهی است و با تکمیل چک لیست فعالیت کامل می گردد.

- نکات مهم هنگام ورود به سایت مثل

1- عدم استفاده از cd  ویا فلش و دیسکت نرم افزار های متفرقه و یا بازی در سایت

2- شستن دست ها بعد از خروج از سایت- بعلت انتقال بیماری از طریق کی برد و موس

3- رعایت حقوق دیگرا و ارزش گذاشتن به وقت  و نظرات هم گروهی

4- رعایت شئونات اخلاقی وسکوت در سایت به علت نزدیکی رایانه ها بهم

5- اختصاص نمره به گروه های منظم هنگام ورود و خروج از سایت و کشیدن کاور رایانه ها

6- عدم ورود به وبلاگ و یا سایت های غیر مجاز در هنگام آموزش اینترنت

7- عدم جابجایی سخت افزارها در سایت

8- عدم جابجایی افراد بین گروه ها تا آخر ترم

9- مسئولیت سخت افزاری و نرم افزاری هر سیستم بر عهده اعضائ گروه میباشد.

10- در صورت بروز هر گونه اختلال در کار رایانه با دبیر خود مشورت کنید.

 

2- تدریس در سایت، ابتدا خلاصه ای در درس جدید را برای تمامی کلاس ارائه میدهم و برای انجام فعالیت های گروهی مسئولیت تحکیم مطالب درسی و تمرین آن را به سرگروه ها میسپارم و خودم در کلاس می چرخم و کار نظارتی را انجام می دهم و یا با کنترل غیر ملموس بوسیله رایانه سرور با    نرم افزار آموزش گروه و شیوه یادگیری آنها را کنترل  می کنم.

 

ج-  بعد از  تدریس و ارزشیابی ها

  1- ارزشیابی تکوینی و مستمر: با توجه به اینکه دانش آموزان سال سوم رشته ریاضی دبیرستان    دو کتاب مبانی و کار دارند و در ترم اول بیشتر مطالب بصورت نظری آموزش داده میشود بهمین خاطر در ترم فوق 10 نمره عملی و 10 نمره کتبی در نظر گرفته شده است

در کلاس درس سعی میشود از هر دانش آموز یک تا دوبار سوال شفاهی انجام گیرد و  تا حدودی نمرات توصیفی خواهد بود ولی در پایان دروس نظری و قبل از رفتن به سایت یک آزمون کتبی گرفته میشود .

میزان کسب مهارت ؛ میزان مسئولیت پذیری در گروه؛ رغبت به یادگیری ؛ میزان همکاری در گروه هنگام ورود به سایت؛ انجام فعالیت ها و تمرین کتاب؛ پذیرش فعالیت های فوق برنامه؛ میزان شرکت در فعالیت یادگیری و..... در 10 نمره عملی آنان تاثیر دارد که در مجموع در لیست نمره به عنوان نمره مستمر لحاظ میگردد.

 2- ارزشیابی تکمیلی در طول ترم نمرات عملی و نظری و چک لیست فعالیت دانش آموزان هر 45 روز یکبار ثبت و  نگهداری میشود و قبل از شروع امتحانات ترم اول برای ثبت در کارنامه موقت 45 روزه به معاون آموزشی مدرسه تحویل می گردد تا دانش آموز سرگروه و والدین از میزان پیشرفت تحصیلی آگاه گردند .

دانش آموزان کاهل و کم کار و بی رغبت به مشاور مدرسه معرفی می گردد. دو بار این آزمون گرفته شده و نمرات با هم مقایسه می گردد و راندمان کل کلاس بصورت گروهی و انفرادی مشخص میگردد این نمره برای ترم آینده و تغییر سر گروه ها و جابجایی اعضاء گروه ها الزامی و ضروری است .

    3- ارزشیابی پایانی ارزشیابی پایانی  بصورت تشریحی ؛ تستی _ تفهیمی از تمامی دانش آموزان مطابق قوانین امتحانات و رسمی با تعداد سوالات 20 نمره ای دریافت می گردد و نمره آن هم با نمرات مستمر هماهنگ و در لیست گذاشته می شود.

  این میشود نمره واقعی و تا حدی قابل قبول از درس رایانه ولی ای کاش امکان آن وجود داشت با اینکه ضریب 3 این نمره در امتیاز دانش آموزان دارد مانند دروس دیگر در برنامه امتحانی و مانند ارزش و قرب دروس دیگر دیده می شد.

  با تشکر از حوصله شما؛ اگر در خصوص روش های تعاملی و یا یاددهی و یادگیری مطلبی بیشتر خواستید کسب کنید در وبلاگ خودم که آدرس آنرا در زیر همین برگه نوشته ام به ثبت رسانده ام و روش نوشتن طرح درس روزانه را هم به اختصار شرح داده ام .

پورشیخ

 
زمستان 1387
لينک هاي مرتبط با اين بخش
 نمونه سوالات درس مبانی رایانه ریاضی سوم -2
 نمونه سوالات درس مبانی رایانه سوم ریاضی فیزیک - 1