بررسی تعدادی از عوامل دخیل در افت تحصیلی

چکیده تحقیق

وضعیت اقتصادی تعیین کننده محل سکونت است و اگر دانش آموزان به دلیل فقر مالی نتوانند محل مناسبی داشته باشند، برای انجام تکالیف و مطالعه دروس با مشکل روبرو خواهند شد. از طرف دیگر محل سکونت تعیین کننده نوع مدرسه است، وقتی محل سکونت در یک محل فقیر باشد چه از نظر آموزشی و چه از نظر معلوماتی با کمبود مواجه می شود. مستقیما بر افت تحصیلی تاثیر می گذارد و از طرف دیگر فرزندان چنین خانواده هایی امکان خرید و خواندن روزنامه ها و مجلات و کتابهای درسی را ندارند و تجارب آنها محدود خواهد بود. فقر مالی سبب می شود که دانش آموزن از غذای کافی، استراحت لازم محروم باشند یا برای جبران کمبود غذایی خانوداه مدتی از ساعات روز را مشغول به کار باشد.

از طرف دیگر سطح آرزوهای بچه های فقیر و کم درآمد با بچه های ثروتمند متفاوت است. در طبقات پایین دانش آموزان شروع به تحصیلات ناشناخته می کنند و به امتحانات دشوار می اندیشند و با دروسی مواجه می شوند که به نظر مشکل است اما دانش آموزان طبقات مرفه درباره این مسایل با آرامش صحبت می کنند. خانواده هایی که سطح درآمد بالایی دارند می توانند تعداد بیشتری کتاب بخرند و وقت بیشتری را در خانه برای انجام مطالعه اختصاص دهند.

علاوه بر مشکل اقتصادی، میزان تحصیلات والدین نیز در این میان نقش بسزایی دارد. دانش آموزانی که والدین آنها از سواد بیشتری یا به طور کلی از سواد برخوردار می باشند، میزان پیشرفت دانش آموزان بیشتر می شود و کودکانی که والدین آنها از تحصیلات عالی و بالایی برخوردار باشند خود کودک نیز علاقه به ادامه تحصیل در او افزایش می یابد و کودک نا خودآگاه تمایل به اداکه تحصیل پیدا می کند و از طرفی چون والدین با او در این زمینه همراهی می کنند کمتر با مساله گروهی، هوش دانش آموزان، شیوه های تدریس، عوامل مربوط به نظام آموزشی و جامعه محتوای کتب درسی، نارسایی های جسمی. که در این تحقیق درمورد تمام موارد ذکر شده به طور مختصر  اشاره  شد.

 

فصل اول

گستره ی مساله ی پژوهش ( طرح تحقیق )

مقدمه

بیان مساله

سوالهای تحقیق

اهمیت و ضرورت پژوهش

فرضیه پژوهش

متغیرهای پژوهش

تعریف اصطلاحات و واژه ها

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

مساله افت تحصیلی در آموزش و پرورش ، یکی از مهمترین مسائل نظام آموزش، در اغلب کشورهای جهان می باشد منابعی که از این راه تلف می شود خواه بصورت عمر انسانها یا به صورت منابع مادی ، هر ساله رقم قابل توجهی را تشکیل می دهد به طوری که بهبود کارایی نظام های آموزشی تا اندازه زیادی موکول به کاهش افت تحصیلی است. [1]

برای تشخیص این که شکست تحصیلی یک دانش آموز صرف نظر از سطح تحصیلی او روشن شود ، عواملی باید در نظر گرفته شود از جمله شرایط نامناسب خانوادگی، فرهنگ خانواده اقتصاد         خانواده هوش دانش آموز علل فردی ، نه تنها در شهرهای بزرگ و پیشرفته بلکه در دور افتاده ترین روستاهای کشور، حتی با وجود کمترین امکانات آموزشی و پرورشی ، قابل بررسی ، تشخیص و پیشگیری هستند. آگاهی مسئولان از میزان و اهمیت تاثیر این عوامل، کمک موثری در جهت هدایت فعالیتها در مسیر پیشگیری از پیامدهای ناگوار آنها در برخواهد داشت و دست کم اولیا و معلمان دانش آموزان را برای همکاری در این راه آماده تر خواهد کرد .[2]

 

 

 

 

 

 

بیان مساله

افت تحصیلی یکی از مهمترین مسائلی است که در نظام آموزش و پرورش باآن مواجه هستیم چون علاوه بر اینک هر سال مقدار زیادی از ثروت جامعه را بر باد می دهد اثرات نامطلوب این شکست تحصیلی در روحیه دانش آموزان هم موجب بروز حالات نامتناسب می شود وضعیت اقتصادی و سواد والدین از عوامل مهمی هستند که به آن توجه زیادی می شود و از عوامل تعیین کننده زندگی دانش آموز است که حتی بر آموزش نیز تاثیر می گذارد در خانواده هایی که وضعیت اقتصادی نامطلوب و بی سوادی والدین به چشم می خورد باعث افت تحصیلی فرزندان  می شود زیرا امکانات رفاهی و آموزشی مناسبی در اختیارشان نیست و به راحتی نمی توانند تحصیل کنند فقر مالی سبب می شود که دانش آموزان از غذای کافی و استراحت لازم محروم بمانند و یا برای جبران کمبود غذایی خانواده مدتی از ساعات روز مشغول بکار شوند فرصت کافی برای انجام تکالیف نداشته باشند و همچنین والدینی که از نعمت سواد بی بهره هستند فرزندان آنها چندان توفیقی در یادگیری مطالب درسی ندارند و این درست زمانی است که کودک مطمئن ترین تکیه گاه را والدین خود می داند و پدر و مادر را بهترین الگو برای خود می داند بنابر این والدینی که تحصیلات خود را ادامه می دهند یا دارای تحصیلات هستند می توانند فرزندان خود را در هر زمینه ای یاری رسانند.

بنابر این هدف از این تحقیق این است که میزان در آمد و اقتصاد خانواده و میزان سواد والدین را در افت تحصیلی فرزندان مورد بررسی قرار دهیم .

شاید با این کار بتوانیم به نقد و بررسی تعدادی از مشکلات و دانش آموزان در زمینه افت تحصیلی بپردازیم .

 

سوالهای تحقیق

1- آیا عوامل اقتصادی خانواده می تواند برای افت تحصیلی تاثیر بگذارد .

2- آیا سواد والدین می تواند بر افت تحصیلی تاثیر بگذارد .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اهمیت و ضرورت پژوهش

دنیای امروز دنیای پیشرفت علم و عصر کامپیوتر است تا باید فرزندان با پیشرفت علمی و صنعتی در جهان تربیت نمود و آنها را مجهز به سلاح علم و ایمان کنیم . تا برای ادامه زندگی خود در آینده با مشکلی مواجه نشوند . در هر جامعه ای سهم عمده ای از بودجه کشور صرف تحصیل و نظم پیشرفت را فرا راه خود قرار داده تا به هدف واقعی خود برسد و از بودن در جامعه هراس نداشته باشد زیرا با تربیت افراد باهوش و قدرت خلاقیت فراوان کشور از استعماری بودن رهایی یافته و آینده جامعه را بدست می گیرد . برای رسیدن به هدف آرمانی باید از آموزش و پرورش شروع کرد چرا که تعلیم و تربیت نسل فردا به عهده نهاد عظیم و گسترده بوده است . در بررسی انواع انحرافات و عقب ماندگی های تحصیلی می توان نقش اقتصاد و خانواده و سواد والدین را به وضوح دید چرا که اقتصاد خانواده و سواد والدین می تواند دانش آموز را از ادامه تحصیل بازدارد از دیگر انحرافات در این زمینه می تواند روش تدریس معلم ، سواد خانواده ، نارسایی و ناتوانی جسمی ، هوش دانش آموز باشد یکی از موثرترین این عوامل اقتصاد و فرهنگ خانواده می باشد این پژوهش می کوشد تا به بررسی دو عامل اقتصاد خانواده و سواد والدین از بین عوامل متعدد آموزشی و رابطه آن با افت تحصیلی بپردازد.

 

 

 

 

 

 

فرضیه های پژوهش

1- بین اقتصاد خانواده و افت تحصیلی رابطه وجود دارد

2- بین سواد والدین و افت تحصیلی رابطه وجود دارد .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

متغیرهای پژ وهش

متغیر وابسته : متغیر وابسته ، متغیر پاسخ ، برول دار یا ملاک است . متغیری است که مشاهده یا         اندازه گیری می شود تا تاثیر متغیر مستقل بر آن معلوم و مشخص شود متغیر وابسته در اختیار محقق نیست و او نمی تواند در آن تصرف و دستکاری به عمل آورد.

در این پژوهش متغیر وابسته: افت و شکست تحصیلی است .

متغیر مستقل :

از طریق متغیر مستقل ، متغیر وابسته تبیین و پیش بینی می شود. به این متغیر ، متغیر محرک یا درون داد گفته می شود و متغیری است که توسط پژوهشگر اندازه گیری ، دستکاری یا انتخاب می شود تا تاثیر یا رابطه آن با متغیر دیگر اندازه گیری شود.

در این پژوهش متغیر مستقل سوادِ والدین و اقتصاد خانواده است .

متغیر مزاحم : متغیر مزاحم، به متغیری گفته می شود که به صورت فرضی ، بر پدیده مشاهده شده تاثیر   می گذارد ، ولی قابل مشاهده، اندازه گیری و دستکاری نیست و تاثیر آن باید از طریق تاثیر متغیرهای مستقل و تعدیل کننده ، بر رویدادهای قابل مشاهده مشخص شود.

در این پژوهش متغیر فراهم هوش دانش آموز ناتوانی جسمی و .... شیوه های تدریس، زمان تدریس محتوای کتب درسی و ... می باشد .

 

 

 

 

تعاریف ، واژه ها و اصطلاحات :

خانواده :

به گروهی اطلاق می شود که بعنوان پدر و مادر و فرزندان با یکدیگر دلبستگی داشته و زندگی می کنند[3]

اقتصاد خانواده :

منظور از وضعیت اقتصادی میزان سطح در آمد خانواده و میزان تاثیر آن بر مردودی است .

منظور از وضعیت اقتصادی در این پژوهش میزان رفاه اقتصادی خانواده است.

افت تحصیلی :

کاربرد اصطلاح افت یا اتلاف در آموزش و پرورش از اقتصاد گرفته شده و آموزش و پرورش را به صنعتی تشبیه می کند که بخشی از سرمایه و مواد اولیه ای را که باید به محصول نهایی تبدیل می شود تلف      می کند و نتیجه مطلوب و مورد انتظار را به بار می آورد، اگر از نقطه نظر منابع و مخارجی که جامعه ساختار نهاد تعلیم و تربیت قرار می دهد به آموزش و پرورش نگریسته شود. بدون شک آموزش و پرورش یکی از بزرگترین نهادهای اقتصادی جهان است .

لذا می توان اصطلاح « افت » یا « اتلاف » را در مورد آن بکار برود به سوالی که بیانگر انواع افت است ، پاسخ داد ، این سوال عبارتست از اینکه چه چیزی تلف شده است ؟

گروهی چنین پاسخ داده اند که پرورش و یادگیری انسانها ، تاسیسات ساختمان وتجهیزات مدارس و موسسات آموزشی ، ارزشی کار معلمان و وقت دانش آموزان .

گروهی دیگر ، اتلاف های ناشی از افت تحصیلی مانند موسسات آموزشی توسط دولت .[4]

 

سواد والدین :

در این پژوهش منظور از سواد والدین میزان تحصیلات پدر یا مادر می باشد.



1- ناستی زایی ناصر عضو هیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان نشرسیه اسوه

2- لوگال آندره شکست های تحصیلی ( شناخت  و جبران ) محمد رضا شجاع رضوی ( مترجم )

1- معین فرهنگ لغت

1- ناستی زاد ناصر عضو هیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه اسوه