دنیاس سرد و گرم- علوم اول

تهیه کننده:

زهره داوری  

پاییز1393

نام درس:دنیای سرد و گرم            مبحث: کدام رنگ مناسب است؟            مدت اجرا: 45 دقیقه

پایه:اول ابتدایی       سال تحصیلی: 94-93       تعداد فراگیران: 20نفر       صفحه ی کتاب :74

روش تدریس:9گام گانیه بر اساس رویکرد زمینه محور*          مدرس:

*در هر مرحله از تدریس بهتر است که مجمو عه ای از روش های تدریس را بکارگیریم.

 

  1. اهداف رفتاری :
  • مهارت های ذهنی :
  1. فراگیران بتوانند در کلاس درس هنگامی که دو جسم با دمای متفاوت (گرم و سرد)را در اختیارش قرار داده می شود را با لمس کردن گرمی و سردی را از هم تشخیص دهند.
  2. فراگیران بتوانند با قرار گرفتن در کلاس با مشاهدۀ اشیاء موجود در کلاس با اشاره کردن، رنگ های تیره را شناسایی کنند.
  3. فراگیران بتوانند با قرار گرفتن در کلاس با مشاهدۀ اشیاء موجود در کلاس با اشاره کردن، رنگ های روشن را شناسایی کنند.
  4. فراگیران بتوانند هنگامی که مقواهایی به رنگهای مختلف (تیره و روشن)در اختیارشان قرار داده میشود،مقواهای تیره را در یک دسته و مقواهای روشن را در یک دسته ی دیگر دسته بندی کنند.
  5. فراگیران بتوانند با استفاده از نتایج آزمایشات انجام شده در کلاس با بیان یک مثال به طور شفاهی، جذب سریع نور خورشید توسط رنگهای تیره نسبت به رنگهای روشن را بیان کنند.
  6. فراگیران بتوانند زمانی که دو بطری آب،با شرایط یکسان،اما یکی با رنگ روشن و دیگری با رنگ تیره،در اختیارشان قرار میگیرد، با انتخاب بطری رنگ روشن، حقیقت دیر گرم شدن آب در ظرفهای روشن را کشف کنند.

 

 

  • مهارت های بدنی :
  1. فراگیران بتوانند در خانه برای موضوع جذب سریعتر نور خورشید توسط رنگ های تیره نسبت به رنگهای روشن را با استفاده از مداد رنگی یا آبرنگ نقاشی کنند.
  • کلامی :
  1. فراگیران بتوانند در کلاس به طور شفاهی و از حفظ چند نمونه از رنگ های تیره را نام ببرند.
  2. فراگیران بتوانند در کلاس به طور شفاهی و از حفظ چند نمونه از رنگ های روشن را نام ببرند.
  • نگرشی :
  1.  فراگیران نسبت به انجام فعالیت ها و آزمایشات درسی علاقمند شوند.
  2.  فراگیران از فواید خورشید، این نعمت بزرگ الهی آگاهی یابند.
  3.  فراگیران به هنگام انجام آزمایش، نظم و انضباط و نظافت را رعایت کنند.

13- فراگیران در هنگام انجام آزمایشات مربوط به درس با شرکت فعال در آنها، نسبت به انجام آزمایشات علاقه نشان دهند.

 

  • راهبرد شناختی :

14- فراگیران بتوانند با استفاده از تصاویر موجود از فصل تابستان و زمستان و همچنین تصاویری از لباس هایی با رنگ روشن و تیره، رابطه ی بین فصل ها و انتخاب لباسهایی با رنگهای مناسب برای هر فصل را کشف کنند.

 

 

2-   پیش دانسته ها :

  1. فراگیران تعاریفی ساده از: گرما، سرما،رنگهای تیره و رنگهای روشن بدانند.
  2. قادر به شناسایی و تشخیص دو مفهوم سرما و گرما از یکدیگر باشد.
  3. راجع به رنگها و تقسیم رنگ ها به رنگ های تیره و روشن اطلاعات داشته باشد.
  1. سازماندهی و ساماندهی :

مواد آموزشی : تعدادی مقوا به رنگ های روشن (سفید ، زرد ، نخودی و..)و تعداذی مقوا به رنگ تیره ( مشکی ، سورمه ای ، قهوه ای ) ، مجموعه ای از تصاویر و عکس ها ،محیطی که در آن نور خورشید به اندازه ی کافی بتابد (مثلا حیاط مدرسه).

نکات ایمنی :

  1. به هنگام انجام فعالیت در حیاط مدرسه بهداشت فردی را رعایت کنند و دست خود را آلوده به گرد و خاک حیاط نکند.
  2. بعداز قرار دادن مقواها در آفتاب خود در مکانی که سایه است قرار بگیرند تا در مسیر تابش مستقیم نور خورشید نباشند.

 

  1.  رفتار ورودی :

برقراری ارتباط ، حضور و غیاب (2دقیقه)

معلم در حالی که چند مقوای رنگی و چند تصویر در دست دارد وارد کلاس شده و به سلام و احوال پرسی به دانش آموزان می پردازد.

  • سلام دختران گلم
  • سلام
  • خوب هستید که انشاالله؟
  • بله..
  • خب خدارو شکر...

انجام حضور و غیاب دانش آموزان

ارزشیابی ورودی : (3 دقیقه)

  • دیدن تکالیف جلسۀ قبل و پرسیدن چند سوال به صورت اتفاقی از فراگیران راجع به درس جلسۀ قبل در خصوص مناطق سرد و گرم ایران.

ارزشیابی تشخیصی : (2 دقیقه)

در درس های قبل راجع به مفاهیم سرما و گرما مطالبی یاد گرفته اند ، چند سوال در این ارابطه وچند سوال هم راجع به رنگ ها، از آنها میپرسیم. مانند :

  1. کسی میتواند بگوید چه مکان هایی گرم هستند؟
  2. حالا چه مکان هایی سرد هستند؟
  3. رنگهای تیره یا روشن به چه رنگهایی میگویند؟ چند مورد نام ببرید.
  4. به لباس هایتان نگاه کنید ، کدام یک از لباس شما رنگی تیره و کدام یک رنگی روشن دارد؟

 

آموزش ترمیمی :

در این مرحله بعداز انجام ارزشیابی تشخیصی اگر بازخورد مثبتی از جانب فراگیران دریافت کردیم به اجرای مرحلۀ بعدی تدریس می پردازیم. در غیر اینصورت باید مطالبی را که دانش آموزان در یادگیری آن و در بیان آن دچار مشکل بوده اند را مجددا آموزش داده تا به آن سطح مورد نظر دست یابند.حتی گاهی ممکن است طرح درس را کنار گذاشته و به آموزش مطالب پیش نیاز و ضروری پرداخت.

 

گروه بندی : (1دقیقه)

در این مرحله فراگیران را به 4 گروه دسته بندی میکنیم وهر کدام را در گروه های خود قرار می دهیم.(انتخاب گروه ها بر اساس سطح معلومات دانش آموزان صورت میگیرد .)

 

ایجاد انگیزه - گام اول گانیه : (نمایشی و پرسش و پاسخ) (مجسم)(3دقیقه)

معلم بعد از قرار دادن وسایل روی میز به کنار پنجره می رود.

در حالی که دو دستمال یکی به رنگ سیاه و دیگری به رنگ سفید را که مقداری نمناک هستند، در دست دارد.معلم به فراگیران میگوید : بچه ها دستمال های من چون مقداری کثیف شده بوده اند را شسته ام و اینهارا حالا کنار پنجره در مقابل نور آفتاب قرار میدهم تا زودتر خشک شوند تا بتوانم آنها را داخل کیفم بگذارم.بعد از چند لحظه دستمال ها را وارسی میکنیم . بعد خواهیم دید که دستمال سیاه نسبت به دستمال سفید بیشتر خشک شده است .

 

 

آگاهی فراگیران از هدف – گام دوم گانیه : (پرسش و پاسخ و سخنرانی ) (مجسم) (2دقیقه)

با تعجب از فراگیران میپرسیم که چرا این اتفاق افتاده است؟مگر هر دو ستمال به یک اندازه در مقابل آفتاب قرار نگرفتند؟در حالی که هر دو هم به یک اندازه نمناک بودند، پس چرا دستمال سیاه زودتر خشک شده است؟

دخترای خوبم اگر به درس امروز خوب توجه کنید، علت این اتفاق را خواهید فهمید.

 

 

یادآوری پیش نیاز ها – گام سوم گانیه : (پرسش و پاسخ و سخنرانی) (مجرد) (2دقیقه)

بچه ها به یاد دارید که جلسه ی قبل گفتیم که اگر ما یک آدم برفی درست کنیم باید آن را در جایی قرار دهیم که نور آفتاب زیاد به آن نتابد تا آدم برفیمان آب نشود؟

  1.  

پس یعنی یاد گرفتیم که خانه ی آدم برفیمان را کجا بسازیم. حالا می خواهیم یاد بگیریم که به آدم برفیمان چه لباسی بپوشانیم که مناسب باشد و نگذارد که آدم برفیمان زودتر آب شود.

پس خوب گوش بدید تا ببینیم که چکاری باید انجام دهیم.

 

تحریک ذهن فراگیران – گام چهارم گانیه : (بارش مغزی و پرسش و پاسخ – فراگیر محور) (مجسم)( 5دقیقه)

در این مرحله به به هریک از دانش آموزانی که کنار پنجره و در مسیر مستقیم آفتاب قرار دارندمیگوییم که مثلا :

فاطمه! تو مقنعه ی سفید و مانتوی سورمه ای پوشیده ای. درسته؟ خب اول به مقنعه ات دست بزن!دست زدی؟ لمسش کردی؟ آفرین..حالا به مانتو ات دست بزن! لمسش کردی؟حالا بگو ببینم مقنع ات گرمتر بود یا مانتو ات؟

  • مانتو ام گرمتر است.(پیش بینی پاسخ بر اساس تجربه)

این سوالها را به ترتیب از افرادی که کنار پنجره قرار دارند میپرسیم. در این حین که پاسخ های درست را گفتند از آنها سوال میکنیم که : خب بچه ها مانتو های شما چه رنگیه؟

  • سورمه ای

 اون دستمال من که زودتر خشک شد چه رنگیه؟

  • مشکی

آفرین دخترای گلم درسته...

 

معنا دار کردن تمام جملات رمزگذاری شده – گام پنجم گانیه : (سخنرانی و پرسش و پاسخ) (مجرد)(3دقیقه)

بعد از اینکه فراگیران جواب سوال ها را به درستی گفتند، به آنها میگوییم که :

بچه ها همانطور که دیدید دستمال هایی که من آورده بودم،یکی سیاه و دیگری سفید بود.دستمال سیاه زودتر از دستمال سفید گرم شد و این باعث شد که زود خشک بشود ولی دستمال سفید همچنان نمناک است.الان هم دیدید که دوستاتون گفتند مانتوهای سورمه ای شون از مقنعه های سفیدشون گرمتره است.

پس بچه ها میتونیم بگیم که وسایلی که رنگشون تیره مثل رنگ سیاه یا سورمه ایه، اگر در مقابل نور خورشید قرار بگیرند، زودتر از وسایلی که رنگشون روشن مثل رنگ سفیده، گرم میشوند.

پس حالا با ید به آدم برفیمون چه لباسی بپوشونیم که زود گرمش نشه و آب نشه؟

  • لباس سفید..

آفرین دخترای گلم.آدم برفی میتواند هم لباس سفید و هم لباسایی که رنگ روشنی مثل صورتی، زرد،آبی آسمانی و... دارند بپوشه تا لباسش دیرتر گرم بشه و آدم برفی ما حالا حالاها آب نشود.

 

فراخوان عملکرد – گام ششم گانیه : (تفحص گروهی و فراگیر محور) (مجسم)(10دقیقه)

در این مرحله به فراگیران میگوییم :

خب بچه ها سریع هر گروهی یک مقوای رنگ روشن و یک مقوای رنگ تیره بردارید و به حیاط برویم. حالا همه ی گروه ها هر دو تا مقواها را مقابل نور آفتاب قرار بدهند و خودشان بیایند و در سایه قرار بگیرند تا ببینیم که چه اتفاقی می افتد ..

بعد از چند لحظه به صورت اتفاقی میگوییم که مثلا گروه شماره ی(1) بروید و ببینید که کدام مقوا بیشتر گرم شده است ؟

گروه شماره(1) به همراه اعضایش به سمت مقواها رفته و میگویند که: مقوای قهوه ای بیشتر از مقوای زرد گرم شده و به اصطلاح مقوای قهوه ای داغ تر است و مقوای زرد هنوز خنک است.

 

تدارک بازخورد – گام هفتم گانیه : (معلم محور_ تهیه چک لیست رفتاری)

در این مرحله با توجه به عملکرد گروه ها و مشارکت آنها در کار گروهی به تکمیل چک لیست رفتاری میپردازیم :

 

 

اهداف

گروه اول

گروه دوم

گروه سوم

گروه چهارم

1

2

3

4

5

1

2

3

4

5

1

2

3

4

5

1

2

3

4

5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1- مهارت های ذهنی

تمییز دادن :

تشخیص گرمی و سردی مقنعه و مانتو از یکدیگر

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مفاهیم محسوس :

رنگ های تیره و روشن را با استفاده از وسایل موجود در کلاس شناسایی کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مفاهیم انتزاعی :

مقوا ها را در دو دستۀ رنگ روشن و رنگ تیره دسته بندی کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کشف قاعده :

یک نمونه مثال از جذب نور خورشید به رنگ تیره نسبت به رنگ روشن بیان کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

حل مساله :

خنک ماندن آب در بطری رنگ روشن را کشف کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2- مهارت بدنی

یک نقاشی در رابطه با موضوع درس بکشند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3- راهبرد شناختی

تصاویر هر لباس را به فصل های مناسب آن فصل، وصل کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4- اطلاعات کلامی

چند نمونه از رنگ های تیره و روشن را نام ببرند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5- نگرش  و عواطف

 

مشارکت

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

رعایت نظم و انضباط

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                 

 

آفرین به شما دخترای خوبم که همیشه انقدر باهوش و زرنگید...

 

سنجش عملکرد(رفع نقص و جمع بندی درس)– گام هشتم گانیه : (بحث گروهی) (مجرد)(3 دقیقه)

در این قسمت میتوانیم ارزشیابی تکوینی و در نهایت رفع نقص و جمع بندی خود را به عمل آوریم:

خب بچه ها کدام گروه وقت نشد که در حیاط درباره ی آزمایششان توضیح بدهند؟گروه شماره ی(3) شما می توانید الان با هم مشورت کنید و سپس سرگروه تان بیاید و برای ما بگویید که ما امروز چه چیزی یاد گرفتیم؟(به همراه گفته های آنها اصلاحات را انجام میدهیم و نکات ضروری را یادآوری میکنیم.)

 

افزایش یادگیری و انتقال – گام نهم گانیه : (پرسش و پاسخ و سخنرانی) (مجسم)(2 دقیقه)

خب بچه ها حالا بگویید ببینم من الان کدام دستمال را بگذارم درون کیفم که خیس نباشه و وسایل دیگرم را خیس نکند؟

آفرین... دستمال سیاه را میتوانم بگذارم درون کیفم چون دستمال سیاه بخاطر تیره بودنش زودتر گرم شده وخشک شده است.

تثبیت یادگیری وتکلیف خلاقانه : (نیمه مجسم)(1دقیقه)

خب عزیزان من به همه ی شما از این تصاویر( تصاویر لباس های رنگی و تصاویر فصل تابستان و زمستان) میدهم ،هر کدام از شما باید ببینیدکه هرکدام از این لباس هایی که رنگ های متفاوتی دارند، کدامشان را بهتر است در فصل زمستان پوشید و کدامشان را در فصل تابستان؟ برای جلسه ی بعد حتما تکلیفتان را انجام بدهید و به کلاس بیاورید.

انتظارات : (1دقیقه)

بچه ها وقتی به خانه رفتید، دو بطری آب، که یکی به رنگ روشن باشد و دیگری به رنگ تیره را انتخاب کنید.بعد داخل هر دو بطری را از آب پارچی که در یخچال قرار داشت،پر کنید.حالا هر دو بطری را در حیاط در مقابل آفتاب قرار بدید و دقت کنید که به هردو، نور به یک اندازه برسد.بعد از 5 دقیقه دوباره به بطری ها سر بزنید.ببینید که آب داخل کدام بطری گرم و کدام بطری سرد است.هر اتفاقی رو که مشاهده کردید به صورت گزارش بنویسید و جلسۀ آینده بیاریید.ممنون و خسته نباشید.