نمودار دایره ای

 

نمونه طرح درس مفهوم محور(یاددهی و یاد گیری)

عنوان تدریس: نمودار دایره ای               مدت تدریس: 45دقیقه            پایه ومقطع: سوم ابتدایی

محل تدریس: کلاس درس                      تعداد فراگیران: 25نفر              صفحه ی کتاب: 124 تا 127

نام مدرس: فرشته علیخانی                      مدرسه: دبستان بشارت              تاریخ: 20/9/93

 

روش تدریس: 9گام گانیه بر اساس رویکرد زمینه محور.بارش فکری،تفحص گروهی

رویکرد زمینه محور: زمانی که قرار است مفهومی را به کودکان آموزش دهیم،اگر بتوانند برای آنچه آموزش داده میشود،دلیل و معنایی در محیط اطراف بیابند،یادگیری بسیار راحت تر صورت میگیرد.

 

1- هدفگذاری (اهداف رفتاری)

مهارت ذهنی:

تمیز دادن

  • فراگیران بتوانند رابطه ی بین نمودار ستونی و نمودار دایره ای را تشخیص دهند.
  • دانش آموزان بتوانند تفاوت بین نمودار ستونی و نمودار دایره ای را بداند.
  • کسر دایره ای را با نمودار دایره ای را تشخیص دهد.

مفاهیم محسوس (مجسم)

  • فراگیران بتوانند حدس بزنند که دایره رامی توان به چند قسمت تقسیم کرد.
  • فراگیران بتوانند درک کنند که دایره را می توان به بی نهایت تقسیم کنند.
  • تقسیم بندی دایره ای ساعت را مشاهده کنند.
  • برش زدن کیک در کلاس را که باتوجه به جدول داده نمودار است رامشاهده کنند.

مفاهیم غیرملموس (انتزاعی)

  • فراگیران بتوانند دایره را به 10 قسمت مساوی تقسیم کنند.
  • فراگیران بتوانند داده ها را طبقه بندی کنند.

زنجیرکردن مفاهیم (کشف قواعد)

  • فراگیران بتوانند نشان دهند که ساعت به چندقسمت مساوی تقسیم شده است.
  • فراگیران بتوانند داده ها را روی نمودار دایره ای نشان دهند.
  • فراگیران بتوانند داده های مسئله را در جدول وارد کنند.
  • فراگیران بتوانند نمودار ستونی را به نمودار دایره ای تبدیل کنند.

مهارت بدنی، فردی

  • فراگیران بتوانند برای دایره یک جدول داده رسم کنند.
  • فراگیران بتوانند با توجه به جدول داده ها نمودار ستونی آن را رسم کنند.
  • فراگیران بتوانند با دیدن نمودار دایره ای، نمودار ستونی را مخروطی رسم کنند.
  • فراگیران بتوانند با استفاده از خمیربازی یا مقوا یا ... یک دایره بسازد وبه 10 قسمت تقسیم کند.

نگرش و عواطف

  • فراگیران بتوانند نگرش جدیدی نسبت به دایره پیداکنند.
  • فراگیران بتوانند در گروه ها همکاری کنند و به همدیگر احترام بگذارند.
  • فراگیران بتوانند هم گروهی های خود را انتخاب کنند.
  • نسبت به کار گروهی اشتیاق داشته باشند.

راهبرد شناختی

  • فراگیران بتوانند کاردستی چرخ و فلک بسازند.
  • فراگیران بتوانند با استفاده از مقوا یک استوانه بسازد.
  • فراگیران بتوانند با استفاده از مقوا یک مخروط بسازند.

اطلاعات کلامی

  • فراگیران بتوانند نمودار دایره ای را توصیف و تحلیل کنند.
  • فراگیران بتوانند انواع نمودارها را نام ببرند.
  • فراگیران بتوانند کار نمودار دایره ای را توضیح دهند.
  • فراگیران بتوانند اطلاعات لازم را برای رسم نمودار دایره ای بگویند.

2- پیش دانسته ها:

1)  اعداد ضریب 10 را بشناسد.

2) نمودار ستونی را کامل بداند.

3) ساده کردن اعداد با ضریب 10 را بداند.

4) مفهوم احتمال را به خوبی درک کرده باشد.

5) مفهوم کسر را بداند.

6) تقسیم کردن و دسته بندی کردن را بداند.

3- سازماندهی و ساماندهی (2دقیقه)

نکات ایمنی:

_ قبل از برش  زدن کیک دست هایشان را با صابون بشویند.

_ برای برش دادن کیک از چاقوی تیز و برنده استفاده شود. (کند باشد بهتر است)

موادآموزشی:

کیک، چاقو کند، دستمال، کتاب درس، تخته، بشقاب  و چنگال یک بار مصرف

چیدمان کلاس:

نیمکت های کلاس به صورت دایره وار و دورهم قرار می دهیم تا فراگیران روبروی هم باشند و بیشتر بین آنها تعامل برقرارشود.

4- رفتار ورودی (برقراری ارتباط و حضور و غیاب) (2دقیقه)

سلام و احوال پرسی می کنیم. (سلام بچه های گلم؟ سلام...  حالتون چطوره گلای باغ زندگی؟ خوبیم...)

حضور غیاب می کنیم. (دخترای خوبم به کناریتون نگاه کنید، ببینید دوستاتون اومدن؟)

پس خداروشکر که همه حاتون خوبه همه هم حاضرید.

ارزشیابی ورودی: (2دقیقه)

دیدن تمرین های درس قبل.

ارزشیابی تشخیصی: (2دقیقه)

بچه های خوبم شما قبلا با نمودار ستونی آشنا شده اید. یادتون هست با استفاده از یک جدول داده نمودار ستونی آن را رسم می کردیم. (چند سوال از کاربرد و مدل نمودار ستونی می پرسیم.)

* اگر فراگیران به خوبی سوالات ارزشیابی تشخیصی را پاسخ دادند به سراغ ایجاد انگیزه می رویم در این صورت به آموزش ترمیمی می پردازیم.

آموزش ترمیمی: (3دقیقه)

عزیزانم خوب به مثال من گوش بدید که نمودار ستونی براتون یادآوری بشه و کاملا یاد بگیرید.

معلم بایک مثال نیمه مجسم می تواند نمودار ستونی را آموزش دهد، نمودار ستونی را با عکس یا کشیدن نمودار بر روی تخته کلاس همراه با توضیحات معلم و با کمک دانش آموزان نمودار ستونی را تدریس می کنیم.

مثال:                                                                                                                                      

فاطمه 3تاکفش و1مانتو و 5روسری دارد نمودار ستونی آن را رسم کنید؟                                                                                                                                                                                         

 

گروه بندی: (1دقیقه)

خب عزیزانم حالا خودتون با انتخاب هم گروهی های خود به 5گروه 5نفره دسته بندی شوید.

(اختیاری است، چون بیشتر می خواهیم در گروه ها جو صمیمی برقرار باشد و بیشتر روابط دوستانه و محترمانه مدنظر است.)

5- جلب توجه و ایجاد انگیزه (3دقیقه) - محسوس

بعداز ارزشیابی تشخیصی و آموزش ترمیمی، معلم به آبدارخانه می رود و از یخچال کیک را می آورد. و با کیک و دوباره وارد کلاس می شود.

ایجاد انگیزه: (گام اول گانیه)

بچه ها تمام حواسشون به کیک می رودJ وسوال های زیادی می پرسند.....

بچه ها می پرسند این کیک برای ماست؟ خانم کیک رو میدید مام بخوریم؟ ....

معلم می گوید دخترای گلم من این کیک را پخته ام تا باهم بخوریم. گلای من بهتره که مقداری از این کیکم به: کادر آموزشی، معلمان، خدمات(پرورشی، بهداشت، خدمه) بدهیم و همه باهم بخوریم.

اما باید با کمک همدیگه این کیک رو تقسیم کنیم که به همه ی اعضا آموزشی به طور یکسان تقسیم شود.

آگاه ساختن یادگیرندگان از هدف: (گام دوم گانیه) (2دقیقه)

به نظرشما چطوری این کیک را برش دهیم که همه یک اندازه بخورند؟

بحث وارد گروه می شود، 2دقیقه زمان می دهیم. نظرات هر 5گروه را می شنویم و در حین تدریس نکات لازم را می گوییم.

آفرین به شما برای تقسیم مساوی باید جدول بکشیم و داده هایمان را بنویسیم.

6- شروع تدریس و ارائه (بیشتر روش معلم محور، پرسش و پاسخ، تفحص گروهی و سخنرانی) (10دقیقه)

یادآوری پیش نیازها: (گام سوم گانیه)

خب یادتون مونده ما برای نموداره جدول رسم می کردیم، برای ترسیم جدول به چه چیزهایی نیاز داشتیم.

گام اول تدریس (ارائه محرک) - غیرمحسوس

تحریک ذهن دانش آموزان با استفاده از مواد آموزشی: (گام چهارم گانیه)

برای هر گروه یک جدول مانند روبرو از قبل تهیه کرده ایم و در بین گروه ها پخش می کنیم:

اسامی

دانش آموزان

کادر آموزشی

معلمان

خدمات

تعداد نفرات

25

5

15

5

تعداد چند قسمت کیک

 

 

 

 

در حین پخش برگه ها در مورد عنوان های آن توضیحاتی میدهیم، بچه های خوبم توی هر برگه های که به دستتون میدم جدولی رسم کردم که در هر ستون تعداد افراد اعضای مدرسه ی ما را نشان می دهد. با هم گروهی های خود فکرکنید ببینید که این کیک دایره ای شکل خوشمزه را باید به چند قسمت مساوی تقسیم کنیم و به هر اعضای جدول چند قسمت کیک بدهیم..... 3دقیقه زمان دارید شروع کنید (در حین کار به گروه ها سرکشی می کنیم و راهنمایی های لازم را انجام می دهیم تا در راه درست پیش بروند.)

گام دوم تدریس (راهنمایی) (بیشتر روش معلم محور یا معلم یار) - انتزایی

معنی دار کردن تمام جملات رمزگذاری شده: (گام پنجم گانیه)

آفرین بچه های گلم درست حدس زدید. اگر همه ی تعداد اعضای مدرسه را بر 5 تقسیم کنیم، اعدادی بدست می آید که نشان می دهد برای چند نفر چند قسمت کیک بدهیم.  این ارقام ما را در برش زدن کیک کمک می کند. این عددها را درون جدول خود وارد کنید.

گام سوم تدریس - غیرمحسوس

فعالیت آموزشی (بیشتر روش نیمه مستقیم، فعال و فراگیرمحور، چون ارزشیابی غیرملموس است با نظارت فعالیت افراد درهر گروه اهداف و حصول آن کنترل و هدایت می شود.)

خب حالا با کمی دقت بگویید که ما باید کیکمون را به چند قسمت تقسیم کنیم که به هر 5 نفر یک قسمت کیک بدهیم.  2دقیقه زمان می دهیم تا همه ی گروه ها اعداد را جمع ببندند...

آفرین برشما دخترای باهوش پس مجموعه عددهای که بدست آورده بودیم برابر است با 10 بنابراین ما کیک را باید به 10 قسمت مساوی تقسیم کنیم.

بچه ها با استفاده از جدولی که دارید با هم گروهی های خود نمودار ستونی آن را رسم کنید. حالا شما با کمک هم گروهی یک دایره (شکل کیک) را بکشید و آن را به 10 قسمت مساوی تقسیم کنید وهر قسمت مربو به اعضای مدرسه را یک رنگ بزنید. خب بچه ها این تقسیم دایره (کیک) را نمودار دایره ای می گویند.

اسامی

دانش آموزان

کادر آموزشی

معلمان

خدمات

تعداد نفرات

25

5

15

5

تعداد چند قسمت کیک

5

 

1

3

1

 

نمودار دایره ای:                                                          نمودارستونی:                                                                                                                                                                                             

 

                     

 

گام چهارم تدریس (بازخوردگیری و ارائه گزارش) - مجرد

فراخوان عملکرد: (گام ششم گانیه) (فراگیر محور و بدون دخالت یافته ها)

آفرین به همه شما دخترای خوشگلم

 ما چند نوع نمودار داریم؟ آفرین... حالا میشه اسمشونم به من بگید؟...

 

جدول داده ها به ما کمک می کند که ما خیلی راحت تر نمودارهای خود را ترسیم کنیم. نمودار ستونی چیست؟ در نمودارستونی هر کدام از استوانه ها بلندتر باشد نشان دهنده ی تعداد نفرات بیشتر است و هرچقدر استوانه ها کوتاه تر باشد تعداد نفرات کمتر است. نمودار دایره ای چه چیزی به ما نشان می دهد؟ اینکه کدام اعضا تعداد نفرات بیشتری دارد و چه مقدار کیک به آنها تعلق می گیرد.

آفرین بر همه ی شما دانش آموزان خوب.....

فراگیران باید نمودار ستونی و نمودار دایره ای جدول را رسم کرده باشند. سرهرگروه می رویم و کارها را نظارت و بحث ها را به سمت مطلب هدایت می کنیم.

 

زنجیرکردن دانسته های جدید به پیش دانسته ها: (1دقیقه)

با تمرین کردن دوباره نمودار ستونی در گروه ها (پیش دانسته) و ارتباط دادن آن با نمودار دایره ای (دانسته جدید) این روش می تواند قدرت یادگیری را افزایش دهد و درس جدید به حافظه بلندمدت فراگیران می رود و یاددهی تثبیت می شود.

در روش های یاددهی فوق زمانی که فراگیران نمودارستونی جدول داده کیک را رسم کردند بلافاصله به رسم نمودار دایره ای مشغول شدند، این زنجیرکردن اطلاعات به پیش دانسته ها باعث یادگیری بهتر می شود.

7- ارزشیابی تکوینی یا بازخورد دهی: (3دقیقه) (بعد از ارائه گزارش توسط سر گروه ها و مشاهده فعالیت هر گروه و دخالت در بحث و فعالیت عملی آن ها هنگام فعالیت آموزشی و جمع آوری اطلاعات مهارت نگرشی آن ها با چند سوال در گروه پی برده و به تکمیل چک لیست می پردازیم و این روش بیشتر روش معلم محور،پرسش و پاسخ و بارش مغزی انجام می گیرد.)

تدارک بازخورد: (گام هفتم گانیه) (1دقیقه)

       اهداف

اسامی دانش آموزان

اهداف رفتاری

گروه مریم

گروه ستایش

گروه نیلوفر

گروه یاسمن

گروه میخک

1

2

3

1

2

3

1

2

3

1

2

3

1

2

3

 

مهارت ذهنی

 

 

 

 

 

 

 

تمییز

 

1) فراگیران بتوانند رابطه ی بین نمودار ستونی و نمودار دایره ای را تشخیص دهند؟

2) دانش آموزان بتوانند تفاوت بین نمودار ستونی و نمودار دایره ای را بداند.

3)کسر دایره ای را با نمودار دایره ای را تشخیص دهد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مفاهیم محسوس

 

1) فراگیران بتوانند حدس بزنند که دایره رامی توان به چند قسمت تقسیم کرد.

2) فراگیران بتوانند درک کنند که دایره را می توان به بی نهایت تقسیم کنند.

3) تقسیم بندی دایره ای ساعت را مشاهده کنند.

4) برش زدن کیک در کلاس را که باتوجه به جدول داده نمودار است رامشاهده کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

زنجیر کردن مفاهیم و کشف قاعده

 

1) فراگیران بتوانند نشان دهند که ساعت به چندقسمت مساوی تقسیم شده است.

2) فراگیران بتوانند داده ها را روی نمودار دایره ای نشان دهند.

3) فراگیران بتوانند داده های مسئله را در جدول وارد کنند.

4) فراگیران بتوانند نمودار ستونی را به نمودار دایره ای تبدیل کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

روانی - حرکتی

مهارت بدنی فردی

 

 

1) فراگیران بتوانند برای دایره یک جدول داده رسم کنند.

2) فراگیران بتوانند با توجه به جدول داده ها نمودار ستونی آن را رسم کنند.

3) فراگیران بتوانند با دیدن نمودار دایره ای، نمودار ستونی را مخروطی رسم کنند.

4) فراگیران بتوانند با استفاده از خمیربازی یا مقوا یا ... یک دایره بسازد وبه 10 قسمت تقسیم کند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

راهبردشناختی

 

خلاقیت

 

 

1) فراگیران بتوانند کاردستی چرخ و فلک بسازند.

2) فراگیران بتوانند با استفاده از مقوا یک استوانه بسازد.

3) فراگیران بتوانند با استفاده از مقوا یک مخروط بسازند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

عاطفی-هیجانی

نگرش

 

1) فراگیران بتوانند نگرش جدیدی نسبت به دایره پیداکنند.

2) فراگیران بتوانند در گروه ها همکاری کنند و به همدیگر احترام بگذارند.

3) فراگیران بتوانند هم گروهی های خود را انتخاب کنند.

4) نسبت به کار گروهی اشتیاق داشته باشند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اطلاعات کلامی

تعاریف

1) فراگیران بتوانند نمودار دایره ای را توصیف و تحلیل کنند.

2) فراگیران بتوانند انواع نمودارها را نام ببرند.

3) فراگیران بتوانند کار نمودار دایره ای را توضیح دهند.

4) فراگیران بتوانند اطلاعات لازم را برای رسم نمودار دایره ای بگویند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                   

 

 

 

 

 

 

 

 

ارزشیابی چک لیست رفتاری:

 

 

نگرش (2دقیقه)

بچه های خوبم امروز من می خواهم درباره ی یکی از ویژگی های امام علی علیه السلام براتون صحبت کنم. امام علی علیه السلام یک مرد شجاع و بسیار قوی بودند و یک دل خیلی مهربانی داشتند، و با کودکان  دوست بودند و آنها را خیلی دوست داشتند همیشه به کودکان یتیم و بی سرپرست غذا می دادند و آنها را مورد لطف و محبت قرار می دادند. حدیثی از این امام بزرگوار درباره شروع کردن غذا با نام خداوند و شستن دست ها قبل از غذا خوردن هست که:

امام علی(ع): در سفارش های خود به کمیل-: به گاه غذا خوردن، از آن کسی نام ببر که با وجود نام او، دیگر هیچ دردی زیان نمی رساند و نامش، شفای همه بیماری ها و ناتن درستی هاست.

حضرت علی(ع): شستن دستها پیش و پس از غذا، موجب فزون شدن عمر است و سبب زدودن چربی از جامه هاست و دیده را جلا می دهد.

پس بهتره شماهم قبل از خوردن کیک دست هایتان را خوب بشورید و در زندگی روزمره با دوستان خود با محبت رفتارکنید و همیشه خوراکی های خود را با دوستانتان بخورید، خداوند انسان های مهربان را دوست دارد. پس بهتره ما این کیک را تنهایی نخوریم و به دفتر مدرسه هم بدهیم.

8- رفع نقص و جمع بندی درس (4دقیقه)

خلاصه ای از درس را به طور جامع برای فراگیران بیان می کنم، و از آنها می خواهم که سوال یا ابهامی برای آنها پیش آمده است سوال کنند تا رفع مشکل شود، چند سوال هم به صورت انتخابی از فراگیران از اطلاعات آنها آگاه می شویم و دوباره یک مثال دیگر در رابطه با نمودار دایره ای می زنیم تا مفهوم درس کاملا جا بیفتد.

فعالیت آموزشی2 (هنگام ارزشیابی تکوینی و پرسش از فراگیران می توان با دو روش معلم محور و دادن بازخورد مستقیم،پاسخ درست هر سوال و هر فعالیت را به فراگیران داد و یا اینکه و اگر گروهی از فراگیران پاسخ درست داده اند با روش فراگیر محور مانند:تدریس اعضای تیم و یا بارش مغزی و حتی به کمک معلم یار به فراگیران بازخورد داد در این مرحله بیشتر روش مستقیم و معلم محور انجام می گیرد)

(بارش فکری)

خب همه ی بچه ها اول خوب گوش بدهید بعد خوب فکرکنید سپس جواب دهید.

دایره را به چند قسمت مساوی می توانیم تقسیم کنیم؟ آفرین به بینهایت. آیا تنها با داشتن داده می توان نمودار دایره ای رسم کرد؟ آفرین گلای من می شود. نمودار دایره ای را کشیده اید را به گروه های دیگر نشان دهید.

9- ارزشیابی پایانی و کنترل فعالیت یادگیری (4دقیقه)

کنترل تمامی فرآیند یادگیری؛کنترل میزان حصول اهداف مشخص شده؛بازخورد گیری از طرح؛اصلاح طرح و اطمینان از یادگیری اهداف طراحی شده یا پرسش کتبی یا شفاهی از تک تک فراگیران به پایان می رسد.اگر مهارت و یا دانش کسب نشده بود؛اینجا معلم اگر در کلاس وقت دارد یک فعالیت آموزشی مکمل و یا در منزل به عنوان تکلیف خلاقانه برای تکمیل یادگیری انجام می شود.

تحلیل آموزشی:

پس از پایان درس آزمونی به صورت ترسیمی از فراگیران می گیریم و اگر بازخورد ارزشیابی (نمرات) درحد عالی بود پس ما به هدف آموزشی رسیده ایم، اگر ما به هدف اصلی یاددهی دست نیافتیم پس باید طراحی آموزشی خود را از اول مورد بررسی و تحلیل قرار دهیم تا متوجه شویم مسئله یا اشتباه در کدام قسمت از طراحی آموزشی می باشد، در صدد رفع آن مشکل باشیم و آن را اصلاح کنیم تا در دفعات بعدی تدریس دوباره این اشتباه را انجام ندهیم و  نتیجه مطلوب تری بدست آوریم.

10- تثبیت یادگیری و تکلیف خلاقانه (3دقیقه)

افزایش یادگیری و انتقال: (گام نهم گانیه)

مهارت طراحی و تحقیق

خب گل های باهوش من خسته که نشدید؟

با کمک هم گروهی ها و هم کلاسی های خود کیک را با چاقو (کمک با ابزار) برش دهید و برای هر گروه یک قسمت کیک بگذارید و باهم بخورید. یک قسمت از کیک را برای کادر آموزش، سه قسمت برای  معلمان و یک قسمت برای خدمات مدرسه ببرید.

تکالیف:

1) با پدر و مادر خود به شهر بازی بروید و از چرخ و فلک آن عکس بیندازید و کاردستی چرخ و فلک را درست کنید.

2) کتاب های غیردرسی خود را طبقه بندی کنید و نمودار دایره ای آن را رسم کنید.