رشد گیاهان- علوم اول

فاطمه صفی نژاد  

بنام خدا

عنوان تدریس : رشد گیاهان                    مدت تدریس : 45 دقیقه                      پایه ومقطع : اول ابتدایی

محل تدریس : کلاس درس                      تعداد فراگیران :  20 نفر                          صفحه کتاب : 38

روش تدریس : مفهوم محور                                                                نام مدرس : فاطمه صفی نژاد

 

هدفگذاری

اهداف رفتاری :

مهارت ذهنی:

تمیز دادن :

  1. فراگیران بتوانند تفاوت گیاهان در یک بازه زمانی را با استفاده از عکس در مدت 2دقیقه تشخیص دهند.
  2. فرا گیران بتوانند تفاوت گیاهان و درختان در فصول مختلف را با استفاده از فیلم کوتاه نمایش داده شده تشخیص دهند.
  3. فراگیران بتوانند تغییرات یک گیاه را از ابتدا تا بازه زمانی که بطور کامل رشد کند با استفاده از عکسها و کمک والدین خود تمیز دهند.

مفاهیم محسوس:

  1. فراگیران بتوانند تغییرات گیاهان و درختان در فصلهای مختلف را مشاهده کنند و آنها را شناسایی کنند.
  2. فراگیران بتوانند اولین برگهای لوبیای خود را مشاهده کنند.
  3. فراگیران بتوانند تفاوت لوبیا و یک دانه را با زمانی که تبدیل به گیاه سبزی شود مشاهده کنند و تغییرات را شناسایی کنند.

مفاهیم غیر محسوس:

  1. فراگیران بتوانند تفاوتهای دانه و گیاه را در مدت زمان خاصی با استفاده از لوبیای خود در یک جدول به صورت نقاشی طبقه بندی کنند.
  2. فراگیران بتوانند نحوه بوجود آمدن میوه از گیاه را با استفاده از انیمیشن نمایش داده شده در یک گزارش با استفاده از کشیدن نقاشی در مدت 5 دقیقه دسته بندی کنند.
  3. فراگیران بتوانند چگونگی تغذیه گیاهان و چگونگی رشد آنها و تغییراتشان را در مدت 15 دقیقه با استفاده از کتاب دسته بندی کنند.
  4. فراگیران بتوانند تاثیر آب وهوا بر رشد گیاهان را با کمک والدین خود در جدولی در مدت 10 دقیقه طبقه بندی کنند.

زنجیر کردن مفاهیم و کشف قواعد:

  1. فراگیران بتوانند توالی و ترتیب و مراحل رشد گیاهان را در جدولی در مدت 10 دقیقه بر روی تخته نمایش دهند.
  2. فراگیران بتوانند تاثیر تغذیه و آب وهوا بر رشد گیاهان را در مدت 5 دقیقه با استفاده از فیلم نمایش داده شده و در گروه خود کشف کنند.
  3. فراگیران بتوانند رابطه بین فصول مختلف و تغییرات گیاهان را در مدت 10 دقیقه کشف کنند.

مهارت بدنی و فردی:

  1. فراگیران بتوانند مراحل رشد گیاهان را در مدت 7 دقیقه با استفاده از مداد رنگی بر روی دفتر خود ترسیم کنند.
  2. فراگیران بتوانند مشاهدات خود را در گزارشی تصویری نگاشته و آنها را به کلاس ارائه دهند.
  3. فراگیران بتوانند لوبیایی را به تنهایی بکارند و تا زمان رشد آن محیط مناسب را فراهم کنند.
  4. فراگیران بتوانند تغییرات را مشاهده کنند و با استفاده از حواس خود اطلاعات را جمع آوری کنند.

نگرش و عواطف:

  1. فراگیران بتوانند به عظمت و توانایی خداوند قادر،در آفرینش پی ببرند.
  2. فراگیران بتوانند به گیاهان و درختان در مکانهای مختلف آسیب نرسانند و به عنوان مثال روی آنها یادگاری ننویسند.
  3. فراگیران بتوانند نسبت به انجام کار گروهی اشتیاق و علاقه داشته باشند.
  4. فراگیران بتوانندنوبت همکلاسی های خود را رعایت کرده و نظرات سایرین را قبول کنند و انتقاد پذیر باشند.

راهبرد شناختی:

  1. فراگیران در تکالیف خلاقانه بدون کمک و راهنمایی والدین و همسالان به صورت فعال و انفرادی عمل کنند.
  2. فراگیران نسبت به پرسیدن سوال دقت و کنجکاوی داشته باشند.

اطلاعات کلامی:

  1. فراگیران بتوانندمراحل رشد گیاهان را در مدت 10 دقیقه با استفاده از کتاب شرح دهند.
  2. فراگیران بتوانندآنچه از رشد گیاه در فیلم و یا چارت دیده اند را بدون هیچگونه تغییری بیان کنند.
  3. فراگیران بتوانندعوامل موثر بر رشد گیاهان را با استفاده از نقاشی در جدولی لیست کنند.

پیش دانسته ها:

آنچه فراگیران از تجربه،سواد؛مهارت باید با خود به کلاس آورده باشند.

گیاه سبز را تعریف کنند،قسمتهای مختلف گیاهان و گوناگونی و تفاوت آنها را بیان کنند.با فصول مختلف و آب وهوای آن آشنا باشند.میوه ای را برش داده باشند و آنرا مشاهده کرده باشند.درختان بزرگ و نهال های گوچک را مشاهده کرده باشند.شکوفه ها و میوه ها را بر روی درختان دیده باشند و به ظاهر درختان در فصول مختلف دقت کرده باشند.با مفاهیم دانه،رشد،کاشتن، درخت،نهال و ... آشنا باشند.

ساماندهی و سازماندهی:

مواد آموزشی:

چارت ، پوستر وعکس،انیمیشن وفیلم،ویدئو پروژکتور،تخته،لوبیای رشد کرده،میوه هسته دار مثل سیب و به،چاقو،شکوفه درختان،گیاه،دستکش

نکات ایمنی و بهداشتی:

  • برش میوه توسط معلم انجام شود
  • باقیمانده میوه ها جمع آوری شود وجهت دور ریختن در داخل کیسه قرار داده شود.

رفتار ورودی:

برقراری ارتباط و حضور وغیاب

معلم با گیاهی دردست و میوه ها وارد کلاس میشود.

  • سلام دختر/پسرای خوبم
  • سلام
  • خوب هستید؟
  • بله
  • خب خداروشکر،دخترای گلم حضورو غیاب کنیم ببینیم همه دوستانتان سرکلاس حاضر هستند.

اسامی به تعداد فراگیران نام برده میشود.

  • خب خوشحالم که حال همه ی شما خوبه.

ارزشیابی ورودی:

مشاهده ی تکالیف جلسه ی قبل که نقاشی با استفاده از برگ بود .سپس چند سوال از درس جلسه قبل پرسیده می شود و به رفع اشکال می پردازیم.حال لوبیاهایی که دانش آموزان پرورش داده اند را مشاهده میکنیم و میخواهیم تا هر گروه توضیح کوتاهی در مورد کارها و مراقبتهایی که از گیاه کرده اند بدهند.

ارزشیابی تشخیصی:

تا حالا به درختان و گیاهان در فصلهای مختلف دقت کرده اید؟

آیا شما هسته ی میوه ای را خورده اید؟

چه کسی تا بحال شکوفه ها و سپس میوه های بعد از آن دقت کرده است؟

در خانه خود گلخانه یا باغچه دارید؟گیاهان آن چه تغییراتی میکنند؟

کسی تا به حال مزرعه و باغی را از نزدیک دیده است؟آیا میتوانید کمی درباره آن صحبت کنید؟

آیا کسی هسته میوه ای را کاشته است؟چه تغییری کرده؟

آموزش ترمیمی:

در این مرحله اگر دانش آموزان نیاز به آموزش ترمیمی داشته باشند این کار را انجام میدهیم.

به عنوان مثال درباره مزارع و باغها توضیحاتی میدهیم یا درباره هسته ی برخی میوه ها که تاکنون مشاهده کرده اند اطلاعاتی را میدهیم.

گروه بندی:

خب عزیزان دلم من شما را به 5 گروه دسته بندی کردم. حال اسامی گروه ها را میخوانم و هر گروه بر روی نیمکت هایی که به صورت دایره ای چیده ام مینشیند.(گروه بندی اختیاری نیست و بر اساس سطح معلومات هر گروه،هم شاگرد قوی و هم ضعیف وجود دارد.)

جلب توجه و ایجاد انگیزه (روش معلم محور و قصه گویی)

مدت زمان لازم برای این مرحله 5 دقیقه میباشد.

5 سیبی که در دست داریم بر روی 5 بشقاب میگذاریم و هر کدام از سیب ها را به دو نیم تقسیم میکنیم.البته این کار را با احتیاط انجام میدهیم که هسته های سیب آسیب نبینند.

بچه ها میپرسند: این میوه ها را برای چه به کلاس آورده اید؟

میگوییم:کدام یک از شما دوست دارد امروز سیب خوشمزه و سرخ بخورد.من امروز میخواهم شما با هم سیب های را بخورید و به هسته های آن دقت کنید.ولی قبل از آن میخواهم برای شما قصه ای از پیرمرد باغبان که این سیبها را به من داد بگویم:

" روزی پسری بود که مادرش یک سیب سرخ به او داده بوددتا آنرا بخورد.پسرک سیب را خورد و دید در داخل آن چند هسته ی سیاهرنگ وجود دارد.پسرک آنها را در باغچه خانه خود کاشت و از آن مراقبت کرد.کم کم دانه ها شروع به رشد کردند و در ابتدا گیاه ضعیف و کوچکی بودند.با بزرگ شدن و قد کشیدن پسرک گیاهان نیز رشد میکردند.گیاهان ضعیف و نحیف پسرک قصه ی ما آرام آرام تبدیل به درختان بزرگی شدند و پسرک نیز بزرگ شده بود و بعد از مدتی که پسرک قصه،پیرمرد مهربان و دانایی شده بود درختان هم بزرگ شده بودند و میوه میدادند.حالا دانستید که این میوه های خوشمزه از کجا آمده؟بله آنها را وقتی به شهر قصه ها رفته بودم آن پیرمرد مهربان باغدار به من دادند.

شروع تدریس و ارائه

گام اول تدریس:ارائه محرک (روش پرسش وپاسخ و گروهی)

حال سیبها را در بین گروه ها تقسیم میکنیم و از آنها میخواهیم تا هسته ها را سالم نگه دارند. سپس پوسترها و عکس ها را بر روی تابلو نصب میکنیم و از دانش آموزان میخواهیم به آنها خوب دقت کنند و پس از 3 دقیقه بحث و تبادل نظر در گروه نظرات خود را بیان کنند.(در این حین ما نیز به گروه سرکشی میکنیم و توضیحات لازم را میدهیم تا از موضوع موردنظر منحرف نشوند)و آنها درباره تغییرات گیاهان تا بزرگ شدن آنها صحبت میکنند.این مرحله به 5 دقیقه زمان احتیاج دارد.

گام دوم تدریس:راهنمایی (روش معلم محور یا معلم یار، روش معلم محور و پرسش وپاسخ)

خب کدامیک از شما میتواند تغییرات یک گیاه از اول تا بزرگ شدن را که خود تاکنون دیده است برای سایرین بیان کند؟در فصلهای مختلف درختان چه شکلی میشوند؟(مجسم)حال چه تفاوتهایی در گیاهان و درختانی که در شکل در مدت زمان خاصی است وجود دارد؟(نیمه مجسم) این مرحله در حدود دو قیقه زمان نیاز دارد.

مشاهده ی لوبیایی که رشد میکند توسط دانش آموزان(مجسم)

مشاهده ی عکسهایی که سیر رشد گیاهی را به نمایش میگذارد(نیمه مجسم)

توضیح اینکه گیاه رشد میکند و در آن تغییراتی ایجاد میشود.(انتزاعی)

آفرین بچه های عزیز همه ی شما درست میگویید.

گیاهان آرام آرام بزرگ میشوند .بله همه ی درختان در ابتدا به این اندازه نبوده اند و درخت سیب از یک دانه ی کوچک سیب تبدیل به درخت تنومند شده است.

گام سوم تدریس:فعالیت آموزشی (پرسش و پاسخ،فراگیر محور)

حال شما میتوانید به من بگویید چه اتفاقی برای دانه ی کوچک افتاده؟حال به آنها دو دقیقه فرصت میدهیم تا درباره فیلم ها و چارت ها و پوسترها صحبت کنند و تغییرات را تشخیص دهند.به این مرحله نیز 5دقیقه زمان اختصاص میدهیم.

بازخورد گیری و ارائه گزارش (فراگیرمحور)

حال از سرگروه هریک از گروه ها میخواهیم تا نتایج گروه خود را برای مدت 2 دقیقه و بطور کلی برای تمامی گروه ها 10 دقیقه برای سایرین توضیح دهند و نحوه ی رشد گیاهان را توضیح دهند.به علاوه تمام نتایج فعالیتها و بحثهای گروه درباره رشد و سیب و فصلها و تغییرات را برای کل کلاس توضیح دهند.

ارزشیابی تکوینی یا بازخورد دهی

 (گام هفتم:تدارک بازخورد) (بارش مغزی ،معلم محور، پرسش و پاسخ)

حال به توضیح تمامی مطالب این درس میپردازیم و درس را تکمیل میکنیم. سپس فیلم وانیمیشن رشد گیاهان را در همین حین برای آنها به نمایش میگذاریم تا دانش آموزان برداشتهای خود را بیان کنند. این مرحله از تدریس نیز در حدود 5 دقیقه از وقت کلاس را به خود اختصاص میدهد.

بله عزیزان من درختان و گیاهان نیز رشد میکنند و با استفاده از نور خورشید و موادغذایی موجود در خاک و آب رشد میکنند.برخی درختان میوه میدهند که این میوه ها همان شکوفه هایی هستند که در فصل بهار بر روی درختان میزنند؛که این شکوفه ها اکثرا در فصل تابستان تبدیل به میوه میشوند.البته هر فصلی میوه ی مخصوصی دارد.در فصل پاییز نیز برگ درختان خشک شده و میریزند.در فصل زمستان نیز درختان با برف پوشیده شده و خود را برای ورود به فصل بهار آماده میکنند و اینگونه است که درختان نیز مانند انسانها و سایر جانداران رشد میکنند و بزرگ میشوند.

نگرش:. میتوانیم برای آنها از عظمت و بزرگی خداوند منان بگوییم و از آنها بخواهیم تا با دقت بیشتری به دنیای پیرامون خود نگاه کنند و خدارا شکر کنند.

ارزشیابی

حال به ارزشیابی از دانش آموزان میپردازیم:

در این مرحله از هریک از دانش آموزان پرسشی به عمل می آید و آنها به آن پاسخ میدهند.این عمل میتواند هم به صورت پرسش دانش آموزان از یکدیگر باشد و هم پرسش دبیر از دانش آموزان.

 سپس به تکمیل چک لیست رفتاری دانش آموزان میپردازیم:

چک لیست رفتاری:

 

اهداف

گروه اول

گروه دوم

گروه سوم

گروه چهارم

گروه پنجم

1

2

3

4

1

2

3

4

1

2

3

4

1

2

3

4

1

2

3

4

مهارت ذهنی

تمیز دادن

تفاوت گیاهان در یک بازه زمانی را با استفاده از عکس در مدت 2دقیقه تشخیص دهند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تفاوت گیاهان و درختان در فصول مختلف را با استفاده از فیلم کوتاه نمایش داده شده تشخیص دهند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تغییرات یک گیاه را از ابتدا تا بازه زمانی که بطور کامل رشد کند با استفاده از عکسها و کمک والدین خود تمیز دهند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مفاهیم محسوس

تغییرات گیاهان و درختان در فصلهای مختلف را مشاهده کنند و آنها را شناسایی کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اولین برگهای لوبیای خود را مشاهده کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تفاوت لوبیا و یک دانه را با زمانی که تبدیل به گیاه سبزی شود مشاهده کنند و تغییرات را شناسایی کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مفاهیم انتزاعی

تفاوتهای دانه و گیاه را در مدت زمان خاصی با استفاده از لوبیای خود در یک جدول به صورت نقاشی طبقه بندی کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نحوه بوجود آمدن میوه از گیاه را با استفاده از انیمیشن نمایش داده شده در یک گزارش با استفاده از کشیدن نقاشی در مدت 5 دقیقه دسته بندی کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چگونگی تغذیه گیاهان و چگونگی رشد آنها و تغییراتشان را در مدت 15 دقیقه با استفاده از کتاب دسته بندی کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تاثیر آب وهوا بر رشد گیاهان را با کمک والدین خود در جدولی در مدت 10 دقیقه طبقه بندی کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کشف قاعده

توالی و ترتیب و مراحل رشد گیاهان را در جدولی در مدت 10 دقیقه بر روی تخته نمایش دهند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تاثیر تغذیه و آب وهوا بر رشد گیاهان را در مدت 5 دقیقه با استفاده از فیلم نمایش داده شده و در گروه خود کشف کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

رابطه بین فصول مختلف و تغییرات گیاهان را در مدت 10 دقیقه کشف کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مهارت بدنی

  1. مراحل رشد گیاهان را در مدت 7 دقیقه با استفاده از مداد رنگی بر روی دفتر خود ترسیم کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مشاهدات خود را در گزارشی تصویری نگاشته و آنها را به کلاس ارائه دهند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

لوبیایی را به تنهایی بکارند و تا زمان رشد آن محیط مناسب را فراهم کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تغییرات را مشاهده کنند و با استفاده از حواس خود اطلاعات را جمع آوری کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

راهبرد شناختی

فراگیران نسبت به پرسیدن سوال دقت و کنجکاوی داشته باشند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در تکالیف خلاقانه بدون کمک و راهنمایی والدین و همسالان به صورت فعال و انفرادی عمل کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اطلاعات کلامی

تعاریف

فراگیران بتوانندمراحل رشد گیاهان را در مدت 10 دقیقه با استفاده از کتاب شرح دهند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

قوانین

فراگیران بتوانندعوامل موثر بر رشد گیاهان را با استفاده از نقاشی در جدولی لیست کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بیان رویداد

فراگیران بتوانندآنچه از رشد گیاه در فیلم و یا چارت دیده اند را بدون هیچگونه تغییری بیان کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نگرش و عواطف

نسبت به انجام کار گروهی اشتیاق و علاقه داشته باشند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نوبت همکلاسی های خود را رعایت کرده و نظرات سایرین را قبول کنند و انتقاد پذیر باشند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نظم و انضباط را در کلاس و در گروه رعایت کنند

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

به گیاهان و درختان در مکانهای مختلف آسیب نرسانند و به عنوان مثال روی لنها یادگاری ننویسند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

به عظمت و توانایی خداوند قادر،در آفرینش پی ببرند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

     

فالیت آموزشی 2

رفع نقص و جمع بندی درس: (معلم محور یا فراگیر محور)

حال به رفع نقص و اشکالات دانش آموزان درباره این درس میپردازیم و به سوالات آنها پاسخ میدهیم و درس را دوره میکنیم.به علاوه در این مرحله میتوانیم از سایر دانش آموزان برای رفع نقص سایر گروه ها استفاده کنیم.

 

ارزشیابی پایانی و کنرل فرایند یادگیری (ارزیابی عملکرد) (روش پرسش وپاسخ و معلم محور و فراگیر محور)

در این مرحله از دانش آموزان سوالاتی در خصوص درس جدید میپرسیم و به آنها وعده جایزه خوب میدهیم.

در این مرحله اگر گروهی پاسخ نادرستی داد میتوانیم یا خود به رفع اشباه آن گروه بپردازیم یا از سایر گروه ها درخواست کنیم تا این کار را انجام دهندو به انها کمک کنندکه این مرحله 2 دقیقه طول میکشد.

تحلیل ارزشیابی

در این مرحله با توجه به نتایج ارزشیابی پی به چگونگی کیفیت فرآیند آموزش میبریم.در این مرحله اگر مشکلی وجود داشت و نتیجه رضایت بخش نبود در طرح درس بعدی اصلاحات لازم را به عمل م آوریم.در غیر این صورت تغییرات باید بطور کلی در سیستم آموزشی لحاظ شود.

تثبت یادگیری و تکالیف خلاقانه:

گام نهم: (افزایش یادگیری و انتقال)

حال از هریک از دانش آموزان میخواهیم لوبیاهای خود را در کنار پنجره ی کلاس قرار دهند و هرروز به آن سر بزنند و کمی به آنها آب بدهند.مرحله به مرحله ی رشد گیاه را نقاشی کنند.وقتی خوب رشد کرد به گیاهی که بیشتر از همه رشد کرده جایزه 100 امتیازی میدهیم تا از داخل کمد جوایز هدیه دلخواه خود را بردارند..

تکالیف خلاقانه دیگر:به علاوه از دانش آموزان میخواهیم تا کاردستی درست کنند که در آن یک درخت در فصلهای مختلف نمایش داده شود.

دانش آموزان نمایشی با موضوع رشد گیاهان انجام دهند.به عنوان مثال یکی از آنها دانه،دیگری خورشید ،دیگری میوه و... باشند.

روزنامه دیواری با موضوع رشد گیاه درست کنند واز برچسب ها و نقاشی گیاهان استفاده کنند.

(مهارت طراحی و تحقیق)

انتظارات:

بچه های خوب من،وقتی به خانه رفتید با کمک بزرگتر های خود یک دانه ی جوانه زده را در داخل خاک قرار دهید و هفته بعد برای من بیاورید تا ببینیم چه اتفاقی برای جوانه ی کوچک ما افتاده.