اندازه گیری- ریاضی سوم

بسم الله الرحمن الرحیم

فاطمه ملکی

عنوان تدریس:کاربرد کسر در اندازه گیری           مدت تدریس: دقیقه     

پایه و مقطع:سوم ابتدایی                                محل تدریس:کلاس درس

تعداد فراگیران: 20 نفر                                         صفحه کتاب:49

نام مدرس:-

روش تدریس:9 گام گانیه،براساس رویکرد زمینه محور

1-هدف گذاری

اهداف کلی:

                         کاربرد کسر در اندازه گیری(ریاضی سوم)

اهداف جزئی:

1- فراگیران بتوانند با ارتباط کسر با واحد طول آشنا شوند.

2- فراگیران بتوانند با کاربرد کسر در اندازه گیری آشنا شوند.

3- فراگیران بتوانند با کاربرد کسر در زندگی روزمره آشنا شوند.

اهداف رفتاری:

    مهارت ذهنی:

    تمییز دادن:

1- فراگیران بتوانند بین مقدار مسیری که معلم و خودشان طی کرده اند تمایز قائل شوند.

2- فراگیران بتوانند بین یک واحد کامل مداد و واحدی که از آن کم شده است،تمایز قائل شوند.

3- فراگیران با مشاهده ی نی خود و گروه های دیگر،نی های بزرگ و کوچک را به طور تقریبی از هم تمیز دهند.

4- فراگیران بتوانند با نگاه کردن به جامدادی خود و دوستانشان به صورت تقریبی اندازه ی آنها را از هم تمیز دهند.

مفاهیم محسوس(مجسم):

1- فراگیران بتوانند با مشاهده خط روی زمین اندازه ی مربوط به گام معلم و سرگروه را شناسایی کنند.

2- فراگیران با جور کردن تکه های پازل و کنار هم قرار دادن آنها،واحد کامل پازل را شناسایی کنند.

3- فراگیران با دیدن تکه های پازل بتوانند عدد مربوط به مخرج کسر پازل و همین طور کسر مربوط به تکه های ناقص پازل را شناسایی کنند.

4- فراگیران بتوانند با کنار هم قرار دادن و کشیدن جا مدادی ها به شکل خط راست روی کاغذ سفید جا مدادی بزرگتر را شناسایی کنند.

   مفاهیم انتزاعی(غیر ملموس):

1- فراگیران بتوانند بر اساس مفاهیم کمتر و بیشتر مقدار مسیر طی شده را از بیشتر به کمتر طبقه بندی کنند.

2- فراگیران بتوانند شباهت ها و تفاوت های پازل هر گروه رابر حسب تعداد تکه هاو... طبقه بندی کنند.

3- فراگیران بتوانند اندازه ی مربوط به نی ها وجا مدادی ها را از کمتر به بیشتر طبقه بندی کنند.

 زنجیر مفاهیم(کشف قاعده):

1- فراگیران کشف کنند با توجه به اینکه هر سانتی متر 10 میلی متر است،در بیان سانتی متر و میلی متر بر حسب کسر،مخرج کسر همواره 10 ثابت است.

2- فراگیران پس از بیان اندازه ها به صورت کسر و کشیدن روی محور اعداد و بررسی آن کشف کنند که مثلا 5/ 2 از 2 بیشتر و بزرگتر است.

  •  

فراگیرمی پرسد آیا می توان مقدارشیرمصرفی درکیک را به صورت کسری بیان کرد؟

مهارت بدنی،فردی:

1- فراگیران بتوانند با استفاده از انگشتان خود و ایجاد هماهنگی بین چشم و دست پازل را با استفاده از تکه های آن درست کنند.

2- فراگیران باید در استفاده از ابزار(خط کش) از خود مهارت نشان بدهند و در واقع مهارت کار با ابزار را بدانند.

3- فراگیران باید بتوانند با دیگران و اعضای گروه به خوبی ارتباط برقرار کنند.

4-فراگیران باید در جمع آوری اطلاعات و ارائه ی گزارش به کلاس مهارت داشته باشند.

5-فراگیران بتوانند اندازه ی نی ها و جامدادی خود را روی محور اعداد نمایش دهند.

نگرش و عواطف:

1- فراگیران نسبت به انجام کارهای گروهی علاقه و اشتیاق داشته باشند.

2- فراگیران در کارها و داخل گروه نظم ونظافت را رعایت کنند.

3- فراگیران هنگام ارائه گزارش به کلاس نوبت را رعایت کنند.

4-فراگیران بتوانند به عظمت وجود خداوند در آفرینش پی ببرند و اینکه خداوند همه چیز را با اندازه ی معین و نسبت مشخص آفریده است.

راهبرد شناختی:

1- فراگیر می پرسد:آیا می توانیم کسر را در تمام مسائل زندگی مثلا برای اندازه گیری مقدار شیر مصرفی و مورد نیاز برای درست کردن کیک به کار برد.

2- فراگیر در تکالیف خلاقانه،بدون راهنمایی معلم و همسالان خود،به کمک والدین (در اندازه گیری قد)کشف کند در اندازه گیری قد خود بر حسب متر و سانتی متر،می توان هر متر را یک واحد در نظر گرفت و سانتی متر هم به عنوان واحد کوچکتر متر(هر متر 100 سانتی متر)در نظر گرفت و قد خود را به صورت کسری بنویسد.

اطلاعات کلامی:

1- فراگیران بتوانند خلاصه ای از درس را برای دوستانشان بیان کنند.

2-فراگیران بتوانند موارد کاربرد کسر و فواید آن را در کلاس تشریح نمایند.

2-پیش دانسته ها: آنچه فراگیر از تجربه،سواد ومهارت با خود باید به کلاس آورده باشد:

تعاریف:کسر- واحد کسر- اعداد تقریبی- محور اعداد

تجارب:کار با خط کش و نحوه ی اندازه گیری با آن- نوشتن کسر مربوط به شکل و برعکس- تقسیم کردن اشیا به طور مساوی

مفاهیم:خط کسری- صورت- مخرج- باقی مانده- انواع کسرها- کسرهای تقریبی- واحد سانتی متر و میلی متر

3- سازماندهی و ساماندهی:

زمان آموزشی بیست دقیقه دراختیارفراگیر وده دقیقه برای معلم

مواد آموزشی:5 عدد پازل 10 تکه(با شکل های متفاوت برای هر گروه)،خط کش بزرگ مقوایی(به شکل زرافه ای که خط کش را در دست خود دارد.)،چند عدد نی که با مقوا درست شده است(برای هر گروه یک عدد)

 چیدمان کلاس u شکل میباشد و اعضای گروه به شکل دایره کنار هم می نشینند.

نکات ایمنی و بهداشتی:نکته ی ایمنی خاصی ندارد فقط بچه ها هنگام فعالیت آشغال های خود را روی زمین نریزند.

4- رفتار ورودی):2 دقیقه)

معلم با وسایل آموزشی مورد نیاز وارد کلاس می شود.

- سلام به روی گل عزیزای خودم.

- سلام خانم.

- خوب مثل اینکه امروز خیلی سرحال و شاداب هستید،همینطوره که میگم؟

- بله خانم خیلی.

-خوب خداروشکر، حالا بزارید ببینم همه هستید یا نه؟

اسامی فراگیران خوانده می شود.

ارزشیابی ورودی

خوب بچه ها حالا سرگروه ها یکی یکی بیایند اینجا و شکل هایی که خواسته بودم برای کسر تقریبی مورد نظر من درست کنند به بقیه ی بچه های کلاس نشان بدهند و توضیح دهند.

بچه های عزیز تا دوستاتون آماده شوند و بیایند اینجا تمریناتی را که بهتون داده بودم تا در منزل حل کنید روی میز بگذارید تا من ببینم.

آفرین دخترای گلم می بینم که همه کاراشونو خوب انجام دادند.

ارزشیابی تشخیصی:

دخترای گلم جلسات قبل به طور مفصل با کسر آشنا شدید.حالا می خوام چند تا سوال در مورد مبحث کسر بپرسم ببینم خوب یادتونه یا نه؟

خوب کدوم یکی از شماها می تونه مفهوم و تعریف کسر رو کامل برای دوستاش ارئه بده؟مفهوم مخرج چیه و عددی که ما توی مخرج کسر می نویسیم نشان دهنده ی چیست؟

خوب بچه های عزیز حالا از هر گروه یک نفر بیاد و کسر مربوط به شکل هایی رو کشیدم(هر گروه یک شکل)جلوی شکل بنویسد.

آفرین بچه های گل اینطور که معلومه خداروشکر همتون درس قبل رو یاد گرفتید.

آموزش ترمیمی:

اگر بچه ها در درس قبل مشکلی داشته باشند معلم در اینجا باید آموزش ترمیمی انجام بده ولی چون مشکلی در درس قبل نبود نیازی به آموزش ترمیمی نیست.

گروه بندی:(1 دقیقه)معلم خودش از قبل بچه ها رو برحسب قوی و ضعیف گروه بندی کرده اما در کلاس درس به صورت نمادین طوری که بچه ها متوجه نشوند بر حسب شکلات های مثل هم به 5 گروه 4 نفره تقسیم می کند:

اسامی گروه ها:لاله،نرگس،شبنم،نسترن و میخک

5-جلب توجه و ایجاد انگیزه:

جلب توجه:(2 دقیقه)معلم با یک ظرف شکلات و خط کش بزرگی در دست که به شکل زرافه است و نی های مقوایی و سایر وسایل آموزشی وارد کلاس می شود.بچه های گلم حالا شکلات هایی رو که بهتون میدم خوب نگاه کنید و کسایی که شکلات هاشون مثل همه پیش همدیگه به صورت دایره بنشینند.برای اینکه آماده درس بشیم شکلات هارو بخورید چون امروز یک درس مهم داریم.

ایجاد انگیزه:(7 دقیقه)(گام اول گانیه و گام چهارم مفهوم محور)

بچه های عزیزم خوب حواستونو جمع کنید تا براتون قصه بگم.البته باید به دقت گوش بدید تا با هم بتونیم مشکل و معمای علی کوچولوی قصه مونو حل کنیم.

یکی بود یکی نبود غیر از خدا هیچ کس نبود.یک روزبرفی وقتی بابای علی کوچولو از ماموریت و سفر کاری برگشت علی با خوشحالی به طرف باباش دوید و او را بوسید و گفت بابا جون برام چی آوردی چون باباش به علی قول داده بود تا براش جایزه بگیره.خلاصه وقتی جایزه را به علی داد اون هم خیلی خوشحال شد و هم خیلی تعجب کرد چون جایزه اش یک مداد گلی بزرگ بود که بالاش هم سر عروسک کلاه قرمزی بود.علی کنجکاو شد ببینه مداد چند سانتی متر است،پس سریع به اتاقش رفت و اونو اندازه گرفت و دید 17سانتی متر و 2 میلی متر است.روز بعد وقتی علی از مدرسه اومد دید برادر کوچیکش مداد رو داره تراش میکنه عصبانی شد چون دوست نداشت مدادش کوچیک بشه وقتی با خط کش اندازه می گیره،می بینه که 12سانتی متر و 6 میلی متر شده است.خیلی ناراحت و تو خودش بود که ناگهان باباش اومد و ماجرا را پرسید. باباش گفت علی اگه جواب سوال منو بدی دوباره یکی مثل اون برات میخرم.شما هفته ی پیش درس کسر را خوندید،با این سوالات می خوام بدونم چقدر درس رو یاد گرفتی؟می تونی اندازه ی مدادت رو به صورت کسری بیان کنی؟چه کسری از مدادت کم شده و کوچیک شده است؟اول که مدادت را اندازه گرفتی چه کسری لازم داشتی تا مدادت 18 سانت کامل بشه؟طول مدادت از 17 بیشتره یا کمتر؟

علی می گه:بابا جون چطور با کسر بگم؟مداد که از قسمت های مساوی تشکیل نشده.پدر علی از او می خواهد بیشتر فکر کند و جواب سوالات را پیدا کند.علی در فکر فرو می رود و....

 

 

گام دوم گانیه:(آگاه ساختن یادگیرنده از هدف)

بچه های عزیزم به نظر شما چطور می تونیم مشکل علی را حل کنیم و به او کمک کنیم،چطور می تونیم اندازه هایی را که پدر علی از او خواسته به شکل کسری بنویسیم.حالا بچه های عزیزم تو گروه با هم مشورت کنید و سعی کنید راه حل را پیدا کنید(4 دقیقه زمان می دهیم)بعد نظرات هر گروه را می شنویم،یکی از گروه ها میگوید:مداد را باید به قسمت های مساوی تقسیم کنیم.بعد می تونیم بگیم که مدادمون چه کسری کمتر از 18 است و جواب بقیه سوالات.معلم می گوید:آفرین دخترم حالا چطور می تونیم این کارو انجام بدیم؟بچه های گل خوب به درس امروزمون گوش کنید تا راه حل را پیدا کنیم.

6- شروع تدریس و ارائه:(بیشتر روش فراگیر محور،پرسش و پاسخ و سخنرانی)

(گام سوم گانیه:یاد آوری پیش نیازها)

خوب بچه ها درس قبل رو که خوب یادتون مونده.

گام اول تدریس(ارائه محرک):(گام چهارم گانیه:تحریک ذهن دانش آموزان با استفاده از مواد آموزشی)

خوب بچه های عزیزم حالا خیلی مرتب و منظم بیاید و روی سکوی کلاس بایستید.می خوام با هم یک کار جالب انجام بدیم.بچه ها خوب نگاه کنید.من می خوام روی این موزاییک ها دو قدم بردارم:یک....دو....؛حالا روی این خطی ک روی زمین کشیدم،مسیری را که طی کردم علامت می زنم.خوب حالا از هرگروه یک نفر به دلخواه بیاید(نوبتی و تک تک) و دو قدم روی این موزاییک ها راه برود ومسیری را که طی کرده است با گچ روی خط علامت بگذارد و اسم گروهش را کنار آن بنویسد.خوب بچه ها به نظرتون قدم های ما یکسان بود(از لحاظ اندازه)؟ خوب حالا به علامت هایی که روی خط کشیدیم،نگاه کنید.قدم های کی از همه بلند تر بوده؟مسیر طی شده توسط چه کسی بیشتر است؟خوب حالا بر اساس این علامت ها،گروه ها را بر حسب مسیر طی شده از بیشتر به کمتر دسته بندی کنید.بچه ها حالا اگر بخواهیم به صورت کسر بیان کنیم،می توانیم هر موزاییک را یک واحد کامل در نظر بگیریم.به طور تقریبی و کسری بگویید گروه لاله چقدر کم دارد تا به گروه نرگس برسد؟

گام دوم تدریس(راهنمایی) و (گام پنجم گانیه:معنی دار کردن تمام جملات رمز گذاری شده)(بیشتر روش معلم محور و یا معلم یار)

آفرین دخترای خوبم همتون درست گفتید.ما تو خیلی از جاها می تونیم از کسر استفاده کنیم و در واقع کار خودمان را راحت تر کنیم و کسر توی زندگی روزمره هم خیلی کاربرد دارد.حالا به نظرتون توی داستان علی کوچولو،علی چطور می تونه مشکلش را حل کنه؟اجازه خانم می تونیم هر سانتی متر را یک واحد کامل در نظر بگیریم.

آفرین دختر باهوش،کاملا درسته.حالا بچه ها با توجه به اینکه هر سانتی متر 10 میلی متر است،تو بیان اندازه ها بر حسب کسر می توانیم مخرج کسر را 10 بگذاریم.حالا به من بگید علی چه کسری نیاز داره تا مدادش دوباره مثل قبل بشه؟مداد علی چه کسری نیاز داره تا به 18 برسه؟ 2/17 از چه عددی بیشتر و از چه عددی کمتر است؟بچه ها ما همیشه واحد کامل نداریم بلکه ممکنه مثل مداد علی یک واحد ناقص هم داشته باشه.

گام سوم تدریس(فعالیت آموزشی 1):(بیشتر روش نیمه مستقیم،فعال گروهی و فراگیر محور.چون ارزشیابی غیر ملموس است با نظارت فعالیت افراد در هرگروه اهداف و حصول آن کنترل و هدایت می شود.)(10دقیقه زمان می دهیم.)

خوب بچه ها حالا به هر گروه یک نی مقوایی خوشگل می دهم،خوب بچه ها حالا به طور تقریبی می تونید بگید نی کی از همه بزرگتره(اندازه ی نی ها به هم نزدیک است)حالا نی هاتون رو با خط کش آقا زرافه که به دیوار چسبوندم اندازه بگیرید.بعد هر گروه اندازه ی نی خود را همراه با اسم گروه روی تخته بنویسد.خوب حالا گروه ها را بر حسب اندازه ی نی ها از اندازه ی کمتر به بیشتر طبقه بندی کنید.حالا اندازه ها را به صورت کسری بنویسید.گروه میخک چه کسری کم دارد تا به نسترن برسد و چه کسری بیشتر از لاله است.

گام چهارم تدریس(باز خورد گیری و ارائه گزارش)(گام ششم گانیه:فراخوان عملکرد)(فراگیر محور)(7 دقیقه)

بچه های عزیز حالا سرگروه ها به نوبت و یکی یکی پای تخته آمده و اندازه ی نی خود را روی محور اعداد که روی تخته کشیده شده است،نمایش دهند.سر گروه ها به نوبت می آیند و عدد مربوط به نی را همراه با اسم گروه روی محور نمایش می دهند.بچه ها در محور اعداد هرچه به سمت راست میرویم عدد بیشتر و بزرگتر می شود.پس یعنی 5/10 از 8/9 بزرگتر است.8/9 چه کسری لازم دارد تا به 5/10 برسد؟آفرین عزیزای من

خوب بچه های گل حالا خط کش هاتونو که گفته بودم بیارید، در بیارید و هرکس جا مدادیش را اندازه بگیرد و با هم گروهی های خود مقایسه کند.و در مورد بزرگی و کوچکی و کمتر و بیشتر بحث کنند.

سر هر گروه می رویم و کارها را نظارت می کنیم و بحث ها را به سمت مطلب مورد نظر هدایت می کنیم.

7- ارزشیابی تکوینی یا بازخورد دهی:(7 دقیقه)(بعد از اینکه بچه ها در مورد جامدادی ها و فعالیت هایی که انجام داده اند و دخالت در بحث آنان(اینکه جا مدادی کی از همه بزرگتر است و اینکه عدد مربوط به کدام یک بیشتر است)و پرسیدن چند سوال در مورد درس از هر گروه و ارائه ی گزارش توسط آنان به توانایی یاد گرفته شده پی می بریم و به تکمیل چک لیست می پردازیم.این روش بیشتر پرسش و پاسخ و فعال گروهی است.)

(گام هفتم:تدارک بازخورد)ارزشیابی چک لیست رفتاری(6 دقیقه)

 

 

 

اهداف

 

گروه اول

گروه دوم

گروه سوم   

گروه چهارم

 

 

مهارت های ذهنی

تمیز دادن

مفاهیم محسوس

مفاهیم انتزاعی

کشف قاعده

- فراگیران با مشاهده ی نی خود و گروه های دیگر،نی های  بزرگ و کوچک را به طور تقریبی از هم تمیز دهند.)تمیزدادن)

فراگیران پس از بیان اندازه ها به صورت کسر و کشیدن روی محور اعداد و بررسی آن کشف کنند که مثلا 5/ 2 از 2 بیشتر و بزرگتر است (کشف قاعده)

1  2  3 4  5

 

1 2  3 4  5

1    2   3    4  5  

1 3   2  4   5  

 

 

مهارت بدنی

کسب مهارت

استفاده از ابزار

مهارت فردی

- فراگیران باید در استفاده از ابزار(خط کش) از خود مهارت نشان بدهند و در واقع مهارت کار با ابزار را بدانند(استفاده ازابزار)

 

 

                         

 

 

راهبرد شناختی

طراحی تحقیق

کشف اصول

تکالیف خلاقانه

 

فراگیرمی پرسد آیا می توان مقدارشیرمصرفی درکیک را به صورت کسری بیان کرد؟

 

 

 

 

 

اطالاعات کلامی

تعاریف

قوانین

بیان رویداد

 

- فراگیران بتوانند خلاصه ای از درس را برای دوستانشان بیان کنند

 

 

 

 

 

نگرش وعواطف

همیاری

مشارکت

نظم وانظباط

فراگیران هنگام ارائه گزارش به کلاس نوبت را رعایت کنند.

 

 

 

 

 

بچه های گلم گفتیم هر سانتی متر چند میلی متر است؟در اندازه گیری طول و عرض و...یک شی واحد کامل ما چیست؟در بیان سانتی متر و میلی متر مخرج کسر چه عددی است؟آیا در اینجا مخرج کسر تغییر میکند؟در محور اعداد هرچه به سمت راست می رویم اندازه بیشتر می شود یا کمتر؟5/2 بیشتر است یا 2؟به چه دلیل؟(یکی از گروه ها:چون همانطور که در خط کش و محور اعداد دیدیم،5/2 کمی بیشتر از 2 دارد)

فعالیت آموزشی 2:(هنگام ارزشیابی تکوینی و پرسش از فراگیران می توان با دو روش این کار را انجام داد.

معلم به هر گروه یک پازل با تکه هایش می دهد و 3 دقیقه فرصت می دهد تا با کمک هم پازل را کامل کنند.بعد معلم از هر پازل تعدادی بر می دارد و از بچه ها می خواهد تا مقداری را که لازم دارند پازل دوباره تکمیل شود به صورت کسر بیان کنند.

نگرش:

بچه های عزیز خداوند مهربان در کتاب قرآن فرموده اند:همه چیز را بر حسب نسبت ها و اندازه های معینی آفریده است.یعنی همه چیز در این جهان منظم و با برنامه است و دنیا از اندازه ها و نسبت های معینی به وجود آمده است که نشان دهنده ی قدرت و عظمت خداوند بزرگ است.

8- رفع نقص و جمع بندی درس:

در اینجا از سر گروه یکی از گروه ها می خواهیم پای تابلو آمده و درس را به صورت خلاصه برای بچه ها توضیح دهد.همینطور توضیح دهد 2/3 از 3 بزرگتر است و چرا.در پایان معلم از دانش آموزان می خواهد هر اشکالی دارند، بیان کنند و در صورت لزوم توضیح می دهد و درس را جمع بندی می کند.

9- ارزشیابی پایانی و کنترل فرآیند یادگیری:

معلم به هر نفر یک برگه که دارای شکل است و دارای اندازه بر حسب سانتی متر است،می دهد و از آنها می خواهد با مشخص کردن اندازه ها روی خط کش بگویند کدام شیء بزرگتر است.

10- تثبیت یادگیری و تکالیف خلاقانه:(گام نهم گانیه:افزایش یادگیری و انتقال)

معلم به منظور تثبیت یادگیری از بچه ها می خواهد تمرینات ص 49 کتاب را حل کنند.

مهارت طراحی و تحقیق:

1-بچه ها در منزل قد خود را به کمک والدین اندازه گرفته و اندازه ی قد خود را که بر حسب متر و سانتی متر است،به شکل کسر بنویسد.

2-مثال هایی از کاربرد کسر را در زندگی روزمره بنویسد و فهرست کند.

تحلیل ارزشیابی:معلم پس از بازخوردگیری،و پایان درس بررسی می کند که آیا به اهداف تعیین شده ی خود رسیده است یا نه؟اگر نرسیده است ایراد کار کجاست؟